ARCHIEF

2019

2018

2017

2016

2015

2014

2013

2012

2011

2010

2009

2008

2007

2006

2005

2003

2002

2001

2000

1999

1998

1997

« Oscars: wie wordt beste actrice, beste regisseur?The Front Runner **** »

PETERLOO ***

28

feb

2019

Dat in 1815 Napoleon Bonaparte bij Waterloo werd verslagen, was grotendeels te danken aan de opperbevelhebber van zijn tegenstanders, de Engelse hertog van Wellington, zo meldt een korte tekst aan het begin van ‘Peterloo’. In het Britse parlement werd de man volop geprezen en rijkelijk beloond voor zijn daden. En de jongens die als soldaat naar hetzelfde front waren gestuurd dan?

De Engelse Mike Leigh (1943) heeft een groot deel van zijn oeuvre gewijd aan verhalen over kleine mensen: harde werkers die onderaan de sociale ladder lang niet altijd op gerechtigheid mogen rekenen.

Ook in ‘Peterloo’ kiest hij dat perspectief. De jonge Joseph (David Moorst) keert na de veldslag, in uniform en mentaal diep beschadigd, terug naar zijn ouderlijk huis. Daar is weliswaar geborgenheid, maar het gezin kan het hoofd nauwelijks boven water houden. In Manchester, waar de industriële revolutie juist op stoom komt, vindt Joseph geen werk. [27-02-19] peterloo.jpgTegen de achtergrond van een snel veranderende samenleving schetst Leigh de aanloop naar een andere slag: het bloedbad van Peterloo in 1819. Tienduizenden mensen gingen in Manchester de straat op voor meer rechtvaardigheid, met name een eerlijker kiesstelsel. Door stevig ingrijpen van de autoriteiten werd het een afschuwelijk historisch moment met doden een veel gewonden.

Met veel geduld en prima acteurs maakt de regisseur een ronde langs de betrokkenen in de tussenliggende vier jaren. Uitgebuite arbeiders in de weefindustrie, tot wanhoop gedreven door stijgende voedselprijzen. Magistraten die stelende sloebers onverbiddelijk naar de galg of Australië verbannen. Aristocraten die vasthouden aan hun status. In wit geklede suffragettes, die opkomen voor vrouwenrechten. Het is wel duidelijk waar Leighs sympathie en verontwaardiging ligt.

De sobere vormgeving en de fraai geënsceneerde climax, waar aanvankelijk vooral een vrolijke sfeer hangt, geeft je makkelijk het gevoel twee eeuwen terug in de tijd te zijn gegaan. Daar staat tegenover dat Leigh zijn personages eerder als vertolkers van botsende ideeën dan als echte mensen opvoert. Het ritme van zijn film wordt bepaald door verhitte dialogen of zelfs monologen. ‘Peterloo’ zal waarschijnlijk meer historici dan filmliefhebbers kunnen bekoren.

Peterloo
Regie: Mike Leigh
Met Maxine Peake, Rory Kinnear, David Moorst, Robert Wilfort


© RdL
Trouw
28 februari 2019