ARCHIEF

2019

2018

2017

2016

2015

2014

2013

2012

2011

2010

2009

2008

2007

2006

2005

2003

2002

2001

2000

1999

1998

1997

« Salt of this SeaBabaji: an Indian Love Story »

THREE MONKEYS

30

apr

2009

Op een donker landweggetje veroorzaakt een politicus met zijn auto ongezien een ongeluk. De verkiezingen komen eraan, een schandaal kan hij nu niet gebruiken. Gelukkig is zijn chauffeur Eyüp (Yavuz Bingöl) zo loyaal (of naïef) om de schuld op zich te nemen. Een maand of wat gevang tegenover een financiële beloning. Het is de katalysator voor een dramatisch familieverhaal dat de Turkse regisseur Nuri Bilge Ceylan (1959) in ontkleurde, verstilde beelden giet.

[01-05-09] three_monkeys_3.jpgStevige wolkenpartijen, dikke sneeuwdekens en zeegezichten domineren de beelden die Ceylan als filmmaker én als fotograaf creëert. Het zijn elementen die land en lucht dichter naar elkaar toe trekken, afstanden groter laten lijken en personages isoleren. Van hun omgeving, maar ook van elkáár.
Net als in voorgangers ‘Uzak’, waarin een inwoner van Istanbul ongewild raakt opgescheept met een familielid, en ‘Iklimler’, waarin Ceylan zelf en zijn echtgenote het einde van een liefdesrelatie verbeelden, betoont de maker zich een meester in het fileren van sociaal onvermogen. Ditmaal in een verhaal waarin autobiografische thema’s zijn vervangen door geflirt met de politieke thriller en film noir.

[01-05-09] three_monkeys_2.jpgChauffeur Eyüp neemt niet alleen tijdelijk afstand van zijn vrijheid, maar daarmee ook van zijn positie als echtgenoot en vader. Zijn zoon Ismail (Rifat Sungar) hangt werkloos en steeds meer met ‘foute’ vrienden rond, tot frustratie van zijn moeder Hacer (Hatice Aslan), een mooie, levendige vrouw die besluit de politicus om hulp te vragen. De gevolgen zijn fataal.

Ceylan, volgende maand jurylid voor het festival van Cannes, waar hij vorig jaar voor ‘Three Monkeys’ werd bekroond als beste regisseur, weet met sublieme visuele stijlvastheid het viertal van de rest van de wereld te isoleren. Via fraaie beeldovergangen met een vaste, lage camera die personages makkelijk uit beeld verliest, en geluidsbruggetjes van [01-05-09] three_monkeys_1.jpgmobielgerinkel dat eerder afstand en afwezigheid dan verbinding suggereert, veroordeelt hij deze mensen steeds opnieuw tot elkaar. Ze komen samen voor nadrukkelijke stiltes, naar elkaar gekeerde ruggen en fysiek contact dat niet lieflijk of troostend is, maar bruusk en agressief. Of gewoon afwezig. Als de horen, zien & zwijgen-aapjes cirkelen de drie gezinsleden wantrouwend om elkaar heen, alles om een gedeelde tragische geschiedenis onbesproken te laten.

Of het je emotioneel allemaal veel doet, is een andere vraag. Maar dat Ceylan een krachtige, inventieve - zij het nogal sombere – beeldenmaker is, dat heeft hij met ‘Three Monkeys’ andermaal bewezen.

Three Monkeys/Üç Maymun
Regie: Nuri Bilge Ceylan
Met Hatice Aslan, Yavuz Bingöl, Rifat Sungar, Ercan Kesal

RdL
Trouw
30 april 2009