ARCHIEF

2019

2018

2017

2016

2015

2014

2013

2012

2011

2010

2009

2008

2007

2006

2005

2003

2002

2001

2000

1999

1998

1997

« Empties / Vratne LahveThe Hunting Party »

BEFORE THE DEVIL KNOWS YOU'RE DEAD

3

apr

2008

Zou je de hemel kunnen binnenglippen voordat de duivel weet dat je dood bent? Het is een grappige, retorische vraag. Wat dacht je, de duivel is ook niet gek.
Wat dàcht je, die vraag blijft maar in je hoofd rondtollen bij het zien van ‘Before the Devil knows You’re Dead’, een familiedrama dat vernuftig is geconstrueerd rond de roofoverval in een juwelierszaakje.

[10-01-09] before_the_devil_5.jpgHet scenario van de tot theoloog opgeleide Kelly Masterson, die eerder enkele toneelstukken schreef maar met dit verhaal zijn filmdebuut maakt, begint op de dag van de overval. Twee mannen in een auto bij een winkelcentrum aan de rand van New York zien een oudere dame ‘s ochtends vroeg haar winkeltje openen. Een van hen gaat naar binnen om haar de aanwezige juwelen te ontfutselen. Het gaat mis, heel erg mis.

Vanaf dat moment springt het script heen en weer in de tijd [09-01-09] before_the_devil.jpgom beurtelings even bij de verschillende betrokkenen stil te blijven staan, van een paar dagen vóór tot en met een week ná die onfortuinlijke gebeurtenis. Het klinkt als vroeg werk van Quentin Tarantino, maar ‘Before the Devil…’ heeft meer van een moderne Griekse tragedie met vlees om de botten en een hart, iets wat je in Tarantino’s zelfbewuste ‘metafilms’ zelden bespeurt.

De man die er snel met de overvalauto vandoor gaat is Hank (Ethan Hawke), een nerveuze, gescheiden vader met een treurig appartement en een schreeuwend geldtekort. Dat hij[10-01-09] before_devil_4.jpg ingaat op het voorstel voor de overval van zijn broer Andy (Philip Seymour Hoffman), is best begrijpelijk. Maar zodra je Andy’s precieze plannen hoort weet je dat de twee gedoemd zijn. Andy lijkt een geslaagd man met zijn strakke pakken en moderne makelaarskantoor, sjieke huis en leuke vrouw (Marisa Tomei). Maar au, wat komt er in zijn segmenten een levenspijn naar het oppervlak.

[10-01-09] before_devil_3.jpgHoe stompzinnig hun beslissing ook, als kijker verzet je je mét die twee klemgeraakte mannen halsstarrig tegen hun onvermijdelijke ondergang waarin ze ook hun ouders meeslepen. Al is het maar vanwege al het moois dat regisseur Sydney Lumet (‘Serpico’) aan zijn ijzersterke acteurs ontlokt. Hoffman, die in een monoloog zijn gekwelde hart lucht tegenover een onverschillige drugsdealer. [10-01-09] before_devil_2.jpg
Albert Finney als de vader, van wiens gezicht je de rampspoed in zijn gezin kunt afkrabben. Marisa Tomei, als de machteloze vrouw overal tussenin. Mastersons krachtige dialogen worden grimmiger, de muziek van Carter Burwell wordt dwingender en Hank en Andy gaan in die tien dagen steeds zwaarder ademen. Het net sluit zich. Tja, wat dacht je.

Before the Devil knows You’re Dead
Regie: Sydney Lumet
Met: Philip Seymour Hoffman, Ethan Hawke, Marisa Tomei, Albert Finney, Rosemary Harris

©RdL
Trouw
3 april 2008