« Chardonnay: het is maar een druif

PROVENCE: ONWEERSTAANBAAR

1

mei

2019

Laat de naam ‘Provence’ vallen en prompt bevindt iedereen zich in zwoele sferen. Warme zonnige zomers met kleurige zeeën van lavendel en zonnebloem, lange avonden met zingende cicaden, en natuurlijk heerlijk eten met geweldige wijn: de Provence is simpelweg onweerstaanbaar.

De Grieken zetten er al wijnstokken in de grond. Zes eeuwen voor Christus stichtten ze Massalia, het huidige Marseille. Vervolgens breidden de Romeinen, niet minder grote wijnliefhebbers, de wijnbouw uit. Eerst in de kolonie die ze Provincia Nostra noemden, vervolgens zagen ze mogelijkheden in noordelijker gelegen [02-07-19] rose_amfora_crop.jpggebieden zoals Rhône, Loire en Bourgogne. Provence is Frankrijks oudste wijnregio en nog altijd een van de heerlijkste plekken om wijngaarden te zien en wijnen te proeven.

Werp een blik op een kaart en je ziet dat druivenplanten zich bijzonder thuisvoelen in deze meest zuidoostelijke provincie. Van de rivier de Rhône in het westen naar Nice in het oosten, van de noordelijke Alpen naar de Middellandse Zee aan de zuidkant: wijngaarden vind je bijna overal. Waar ze niet staan is het te hoog, te koud, te rotsig.

Niet alleen mensen houden van het mediterrane klimaat. Lange droge zomers en milde winters, net koud genoeg om de stokken een winterslaap te gunnen, zijn al een zegen. Daarbij waait door het Provenςaalse landschap de koude droge mistral. Deze wind zorgt voor verkoeling en blaast na voorjaarsbuien de planten droog waardoor ze minder vatbaar zijn voor schimmels. Dat maakt het vrij makkelijk om in de wijngaard biologisch te werken.

Het zijn perfecte omstandigheden voor rode druiven als mourvèdre, carignan, grenache en cinsault, de traditionele druivenrassen die wijnmakers, vaak vermengd, gebruiken voor dé Provenςaalse specialiteit: rosé.

Kunnen rosé’s uit andere streken en landen soms losbollige roze fruitbommetjes zijn, Provenςaalse rosé is heel bleek en droog, soms bijna hartig van smaak. De blauwe druiven worden rijp geplukt en zo snel zacht geperst dat de schilletjes geen tijd hebben om mee te weken met het druivensap: ze geven slechts een klein beetje kleur af. Sommige rose’s zijn zo bleek dat ze misschien in de fles nog wel een roze zweem hebben, maar in kleinere hoeveelheden in het glas bijna kleurloos zijn.

Toch zit het met de smaak wel goed. Je proeft niet alleen delicaat rood bosfruit, in veel rosé’s kom je ook heerlijke hints tegen van laurier, tijm, rozemarijn. Kruiden die uitbundig onderdeel zijn van garrigue, de lage vegetatie die je overal in het landschap tegenkomt, ook tussen de wijngaarden. Juist die zachte kruidigheid maakt deze rosé’s zulke geweldige tafelpartners bij het lokale eten. Ze zijn prima opgewassen tegen uitgesproken smaken van zeevisjes met knoflook en salade niςoise.

Was Frankrijk zelf tot voor kort de grootste afzetmarkt, sinds een jaar of tien zit het ‘merk’ Provenςaalse rosé flink in de lift. Ook in Nederland grijpen wijnliefhebbers veel naar bleke rosé. Vooral de export naar de Verenigde Staten is snel gestegen.

[02-07-19] chateau_miraval_rose_crop_300.jpgDe komst van overzeese, in het oog springende wijngaardeigenaren zal er iets mee te maken hebben. In 2011 kocht het Hollywoodkoppel Angelina Jolie en Brad Pitt Château Miraval, in Var, en zorgde er met flinke investeringen in de wijnvelden en kelder voor dat de wijn internationaal hoge ogen gooide.
Ze kregen gezelschap van Star Wars-regisseur George Lucas, die in 2017 het naburige Château Margüi toevoegde aan zijn reeks prestigieuze wijndomeinen.

Rosé mag dan met ongeveer 85% van de wijnproduktie hét paradepaardje zijn van de Provence, wit en rood zijn er ook. Het leuke is: ook in die wijnen proef je vaak niet alleen fruit. Het droge Provençaalse landschap met olijf- en pijnbomen en groene kruiden krijg je er met ieder glas gewoon bij.

Provenςaals rood
Bandol is de naam van een kleine kustregio ten westen van Toulon waar veel rode wijn wordt gemaakt. Mourvèdre, een dikschillig druifje dat tijd nodig heeft om te rijpen, krijgt elders doorgaans een bijrol als blending partner. Hier is ie de sterdruif. Bandol moet voor minimaal 50% van mourvèdre zijn gemaakt, in de praktijk is het vaak meer. De rode wat boerse, kruidige wijnen hebben stevige tannines die binnen enkele jaren zacht worden.

Provenςaals wit
[02-07-19] cassis_2_700.jpg
Even buiten Marseille ligt een miniscuul wijngebiedje aan zee, waar bijna alleen witte wijn wordt gemaakt: Cassis. De appellatie die als een van de eerste in Frankrijk in 1936 z’n beschermde naam kreeg, omvat slechts twaalf wijndomeinen die biologisch werken. Deze wijnmakers moeten stevig in hun schoenen staan tegenover projectontwikkelaars die de prachtige heuvels met uitzicht op zee dolgraag zouden volbouwen met sjieke hotels en buitenhuizen.
De wijnen, gemaakt van witte druiven als marsanne, clairette en ugni blanc hebben een ronde, volle, kruidige smaak met zachte zuren. Heerlijke eetwijn bij alles wat uit de zee komt.

meer rosé
Traditioneel komt rosé uit de Provence vaak in een amforavormige fles. Château Miraval serveert z’n wijnen juist in een stoere breedgeschouderde fles. Jaargang 2012, de eerste onder de nieuwe eigenaren Jolie-Pitt, was in no time uitverkocht. De wijn, gemaakt door de oude wijnfamilie Perrin, werd als hoogst genoteerde rosé genoemd in de lijst 100 beste wijnen van het jaar, die het invloedrijke wijnblad Wine Spectator in 2013 publiceerde.

over de grens
Niet alleen Romeinen, ook Italiaanse invloeden zijn voelbaar in de Provence: sommige druiven komen aan beide kanten van de grens voor. Het oude rode druivenras Tibouren heet in Italië Rossese di Dolceacqua en is waarschijnlijk afkomstig uit Griekenland. De witte Franse druif rolle is verwant aan de Italiaanse vermentino, of pigato, die veel voorkomt op Sardinië.


© RdL
Leven in Frankrijk
#3 zomer 2019