« Rosé: terrasslobbertje of feestelijk?de zin en onzin van vin naturel »

PARIS TASTING: FRANKRIJK VAN Z'N VOETSTUK

1

aug

2018

Sommige wijnliefhebbers zijn heel eenkennig: Frans, exclusivement. Want: Frankrijk zou het enige land zijn dat kwaliteitswijn maakt. Over persoonlijke smaak valt niet te twisten, maar deze bewering snijdt al sinds 1976 geen hout meer. Dankzij een legendarische proeverij waar sommige Fransen nog altijd knarsetandend op terug kijken, en die de internationale wijnwereld voorgoed zou veranderen.

Wijn, dat was een drank voor welgestelden: tot in de jaren zestig waren het in Nederland of kenners of mensen met geld die wijn dronken. Dat je nu bij de buurtsuper betaalbare, goedgemaakte wijn kunt vinden, heeft veel te maken met de Paris Tasting in 1976.
Een Engelse wijnhandelaar in de Franse hoofdstad,

Steven Spurrier, had tijdens een reis in Californië ontdekt dat de Amerikanen prima bezig waren met wijn maken. Terug in Parijs bedacht hij iets leuks: een proeverij om negen experts uit de Franse gastronomie te laten kennismaken met Californië. Franse wijnen ernaast, ter vergelijking. Alles blind ingeschonken.

[05-02-19] boek_judgment_of_paris_350.jpgDestijds klonk het als een malle grap. Franse wijnen werden internationaal beschouwd als de top, het hoogst haalbare. Eeuwenlange tradities en ambachtschap, gecombineerd met uniek terroir hadden niet voor niets klinkende namen als Bordeaux, Bourgogne en Champagne voortgebracht. Franse wijn was onaantastbaar. Dat westkust-Amerikanen ook wijn maakten was charmant natuurlijk, maar wat kun je verwachten uit een staat die pas sinds 1850 bij de VS hoorde?

Maar al bij de eerste tien wijnen – witte Bourgogne en Californische chardonnay - onstond iets wat niemand had verwacht: twijfel, discussie, verwarring. En toen de juryleden hun scores hadden ingeleverd bleek het onmogelijke te zijn gebeurd: het hoogst aantal punten gaven de proevers aan een Amerikaanse wijn. 1973 Chardonnay van Chateau Montelena, gevestigd in Napa Valley. Een regelrechte schok. En de dag was nog niet om.

Een tweede reeks van tien wijnen werd ingeschonken: rode Bordeaux en Californische cabernet sauvignon. En ja hoor, ook nu ging de hoogste score naar een Amerikaan: 1973 Cabernet Sauvignon Stag’s Leap, ook uit de regio boven San Francisco. Alle aanwezigen waren verbijsterd.
[05-02-19] etiket_chateau_montelena_400.jpgMisschien had de wereld hier nooit iets over gehoord, als er niet een Amerikaanse journalist aanwezig was geweest. George Taber deed in het weekblad Time Magazine verslag van de ‘Paris Tasting’. Het gevolg, op korte termijn, was dat overal in Amerika lezers naar hun slijter holden om de Californische wijnen te bemachtigen. En dat Steven Spurrier in de Franse wijnwereld tot persona non grata werd bestempeld.

De gevolgen op lange termijn zijn relevanter. Het nieuws over de proeverij, dat rap de hele wereld over ging, maakte twee dingen duidelijk: dat er meer voortreffelijke plekken op aarde zijn waar je kwaliteitswijn kunt maken, én dat goede kennis van zaken en slimme techniek minstens even belangrijk zijn als familie- en culturele tradities.

De Paris Tasting werd hét symbool van emancipatie voor alle wijnmakers die in ‘nieuwe wereld’-landen als Australië, Argentinië en Nieuw-Zeeland toch al enige tijd serieus aan de weg timmerden. Hun wetenschappelijke en technische expertise – werken met rvs, brandschone kelders, koele vergisting van de druiven – leverde fruitige, toegankelijke wijnen op, die in de toen opkomende supermarkten voor prima prijzen konden worden verkocht. Zo werd wijn gedemystificeerd, gedemocratiseerd en geglobaliseerd.

Frankrijk van het voetstuk gestoten? Ja, maar ook nee. Het mooie is dat wijnmakers – ook Franse - sindsdien veel meer over de grenzen zijn gaan kijken en dat het uitwisselen van kennis inmiddels de norm is. Ook Franse wijnen zijn beter geworden.

Misschien staat Frankrijk er nu wel beter voor dan ooit. Veel jonge Franse wijnmakers hebben tegenwoordig al een handvol buitenlandstages achter de rug tegen de tijd dat ze het familiebedrijf overnemen. En tegelijkertijd kunnen ze bogen op die ontzagwekkende Franse wijngeschiedenis: geen enkel ander land produceert al millennialang zoveel verschillende wijnen van hoge kwaliteit. Maar exclusivement? Zou ik niet doen. Je mist een hoop.


Meer over de Paris Tasting

Journalist George Taber wijdde een heel boek aan de proeverij, die jaren later door de invloedrijke Amerikaanse wijnschrijver Robert Parker ‘een waterscheiding in de geschiedenis van wijn’ zou worden genoemd. Judgment of Paris: California vs France and the Historic 1976 Paris Tasting that Revolutionized Wine (2005) is een even degelijke als spannende reconstructie.

Het scheelde luttele punten. De nummers twee destijds waren Franse wijnen: 1973 Meursault Charmes van Domaine Roulot (wit) en 1970 Château Lafite Rothschild (rood). Nog altijd geliefde, bewonderde wijnen.

Exemplaren van de beide Californische wijnen uit 1973 zijn te zien in het Smithsonian National Museum in Washington, waar Amerika haar cultureel erfgoed bewaart.

Een van de eerste Amerikaanse pleitbezorgers van Franse kwaliteitswijn was president Thomas Jefferson, die als ambassadeur tussen 1784 en 1789 in Parijs woonde en diverse wijnreizen maakte. Met een fikse persoonlijke wijncollectie keerde hij terug naar de VS waar hij bij zijn huis in Virginia een wijngaard aanlegde. Het lukte hem niet er goede wijn van te maken, maar hij voorzag toen al dat zijn land er ooit in zou slagen.

De film Bottle Shock (2008) is een losse bewerking van de historische Paris Tasting. Acteur Alan Rickman speelt de Britse wijnhandelaar die alles in gang zette.
[05-02-19] steven_spurrier_450.jpg

Steven Spurrier





© RdL
Leven in Frankrijk
#4 zomer 2018