« Nicolas Joly: "Biodynamie is slechts het begin"'Ik denk de hele dag aan druiven' »

NEDERLANDSE WIJN: STEEDS BETER

17

sep

2014

Goud! De Limburgse wijnmakers staan te glunderen naast hun fles. De witte wijn van Gertje Hahn en Wolfgang Kraus is door de nationale Wijnkeuring onderscheiden met het hoogst haalbare: een gouden medaille. Hun 2013 Cuvée des Amis, is één van de drie goud-winnaars.

Het gaat goed met Nederlandse wijn. Tien jaar geleden, zegt Gerhard Horstink (vandaag waarnemer voor juryvoorzitter Frank Jacobs), werden wijnen ingezonden waar van alles mis mee was. “Dat gebeurt niet meer. Wijnmakers sturen wijnen in die tenminste technisch in orde zijn.”

Dat zie je terug in de resultaten van de Wijnkeuring van de Lage Landen 2014. Van de 176 ingestuurde wijnen (waaronder 11 Belgische) hebben er 155 tenminste een zegel gekregen, een waardering voor goedgemaakte wijn. Dat is 88%! 56 wijnen kregen zelfs een medaille: 30 brons, 23 zilver, 3 goud.

Twee weken geleden zat ik in de jury van de Wijnkeuring. En juist die prijzenregen zat me toen een beetje dwars.

Op een septemberochtend maakte ik in een zaaltje in Maarn deel uit van een groepje van zeven juryleden met één opdracht: 45 wijnen blind proeven en beoordelen. Naast ons zat een groepje van zeven met dezelfde taak. Een dag eerder hadden veertien mensen de andere helft van de wijnen gekeurd.


Civilisatie


Zo’n wijnkeuring gebeurt volgens de 100-punten methode, een internationaal gehanteerd systeem opgesteld door de OIV (Organisation Internationale de la Vigne et du Vin), dat een aantal doelen beoogt. ‘Bevorderen van kennis van wijn […] van buitengewone kwaliteit’ is er een. ‘Het verhogen van het technische en wetenschappelijke niveau van wijnproducenten’ is een andere.
En, mijn favoriet: ‘het aanmoedigen van de productie en verantwoorde consumptie [van wijn] als een actief onderdeel van civilisatie.’
Yes! Kwaliteitswijn als symbool van menselijke ontwikkeling & vooruitgang.

En, hoe zit het met de Nederlandse bijdrage aan wereldcivilisatie? Nou, eerlijk gezegd werd ik bijzonder opgewekt van de mousserende en witte wijnen die we als eerste proefden. Slechts enkele witte wijnen kon ik niet met goed fatsoen 75 punten geven, het minimum voor een zegel.
Toegegeven, een opvallend aantal wijnen vond ik wat flauw in de geur. Maar op de formulieren, waarop je in subcategorieën als ‘helderheid’, ‘kleur’, ‘geur’ en ‘smaak’ punten uitdeelt, kwam ik vaak, net als mijn mede-juryleden, rond 80 punten of hoger uit, wat brons of zelfs zilver oplevert.

Nieuwe rassen die goed gedijen in het Nederlandse klimaat, zoals solaris, johanniter, merzling en souvignier gris, leveren wijnen op die ik rustig mijn vrienden zou aanraden.

Maar toch. Hoe groot mijn sympathie voor de piepjonge Nederlandse wijnsector ook mag zijn, de gang van zaken bracht me in vertwijfeling: geven we nu iedere goedbedoelende wijnmaker in Nederland een onderscheiding? Is dat niet net zoiets als álle kindertjes na een sporttoernooi een prijsje geven, ‘voor het meedoen’?
En wat heeft een consument aan die wirwar van glimmende stickers die straks op flessen zullen prijken?


Natte sokken


Bij de rosé en rode wijnen werd mijn twijfel minder. Mijn enthousiasme ook. In veel rosé’s miste ik fruitigheid, levendigheid en spanning. En de rode wijnen? Een aantal zou ik het voordeel van de twijfel geven, maar in mijn aantekeningen kom ik ook - ik ben er niet trots op - opmerkingen tegen als ‘natte sokken’ , ‘onaangenaam zuur’ en ‘natte dweil’.
De punten vielen dan ook lager uit, evenredig aan de inzendingen. 97 van de ingestuurde wijnen waren wit, naast 33 rosé en 46 rode. Nederland is voorlopig een witte wijn-land.

Het laatste restje twijfel verdwijnt vandaag bij de feestelijke uitreiking van de zegels en medailles. Het zaaltje in Kasteel Amerongen zit vol mannen en vrouwen met zongebrande gezichten, die een middagje hebben vrijgenomen uit hun wijngaard, waar in sommige gevallen de solaris al gereed is voor de pluk.
Horstink schudt handen met wijngaardeniers die blozend certificaten in ontvangst nemen, vurig een lijstje mensen bedanken, en breed lachend op de foto gaan.


Op de goede weg


Gezellig natuurlijk, maar belangrijker, lijkt me, is dit: de Wijnkeuring geeft Nederlandse wijnmakers een jaarlijkse checkup. Door wijnen naast elkaar te zetten en blind te beoordelen help je producenten zich te vergelijken met anderen, en beter te worden. Volgens de bedoelingen van de OIV.
Als dan 88% van de ingezonden wijnen een formele aanmoediging krijgt: prima. Twee jaar geleden was het 63%, vorig jaar 70%. Nu is het ene wijnjaar het andere niet, maar ingewijden zijn het erover eens dat de basiskwaliteit van Nederlandse en Belgische wijn toeneemt.

Dat veel wijndrinkers niet snappen dat al dat brons, zilver en goud niet dezelfde status heeft als Olympisch edelmetaal, is misschien jammer. Hoewel, een van de geprezen wijnmakers zit er niet mee: “Mensen zijn dol op medailles, of het nou brons is of goud. Voor mijn verkoop is het alleen maar goed.”

Ik denk dat de Wijnkeuring en de prijzen vooral van belang zijn voor de wijnsector zelf.
De wijnmakers van Wijngaard Maronesse, in Flevoland, bekijken glimmend van trots hun certificaten. Twee brons, twee zilver. “Eigenlijk hadden we nóg een keer brons, maar dat is een zegel geworden.”
De OIV bepaalt nu eenmaal dat niet meer dan éénderde van alle wijnen een medaille mag krijgen. De wijngaardeniers lijken er geen enkel probleem mee te hebben. “De keuring houdt ons scherp, we weten ongeveer waar we staan. We zijn op de goede weg. ”

Tijd om een aantal gelauwerde wijnen te proeven.


GOUD


Domein le Coq Frisé, Limburg
2013 Cuvée des Amis
- frühburgunder, auxerrois, pinot blanc
Een ronde, zachtfruitige witte wijn met lichtroze zweem, in de afdronk plezierige zachte zuren.

Gertje Hahn en Wolfgang Kraus bewerken in Epen sinds 2005 een halve hectare met verschillende druivenrassen. De wijnen raken ze met gemak kwijt aan lokale restaurants, speciaalzaken en vrienden die zonder proeven bestellen.
“Per persoon verkoop ik niet meer dan twaalf flessen hoor, we maken maar zo weinig”, vertelt Gertje. Uitbreiden? Ze piekeren er niet over. “We doen alles met z’n tweeën, zo is het goed te doen.”

Wijngaard Hesselink, Gelderland
2013 Strowijn
- solaris
Bescheiden van geur, maar delicaat zachtzoet van smaak, deze wijn. Fruit als perzik en goudreinet, met aangename frisheid naar het einde.

Waarom strowijn, een specialiteit uit de Jura waarbij druifjes op stro te drogen worden gelegd?
“Tja, dat leek me leuk om te proberen. Een experiment. Zelf drink ik liever droge wijn hoor”, zegt Achterhoeker-met-pet Gerhard Ensing. Een stukje van zijn wijngaard vangt vaak mist, waardoor zijn druiven bevattelijk zijn voor botrytis, of edelrot. Ensing is zo slim om van die zoetere druiven iets moois te maken.

Wijndomein St. Martinus, Limburg
2012 Brut de Holset
- johanniter, souvignier gris
Fris, strak, wit fruit, iets appelig en wat zuivel, erg lekker fris glas mousserende wijn.

Wijnmaker Stan Beurskens kreeg niet alleen zes medailles, hij werd ook uitgeroepen tot Wijngaardenier van het Jaar. Terecht, want tweede generatie wijnmaker Beurskens heeft naast zijn eigen wijnbedrijf een bloeiende business als adviseur van het merendeel van de Nederlandse wijngaardeniers. Je zou kunnen zeggen dat hij het geheime wapen is achter de meeste wijnen die vandaag zijn bekroond.
Maar hoho, relativeert Beurskens graag, “we maken de wijn die mijn klánten voor zich zien. Ik ga niet mijn smaak opdringen. Dat doe ik in mijn eigen kelder wel.”

Gelukkig maar. Ik ben ook erg gecharmeerd van de andere wijnen van de zelfverklaarde liefhebber van blends, zoals de 2012 Johannes, een elegante donkerrode blend (cabernet cortis, cabernet cantor, pinot noir, pinotin) met hints van laurierdrop en pure chocolade. De wijn kreeg zilver.


ZILVER


Domein Crutzberg, Limburg België
2012 Crutzberg Sec - chardonnay, pinot noir
Zachte, fruitige geur met een tikje zuivel, heerlijk springerige mousse, rijp geel fruit met fijne zuren. Erg fijne mousserende wijn.

Wijngaard Maronesse
2013 Nieuwland-Wit - souvignier gris, johanniter
Grassig, licht kruidig, iets zachtgroens als venkel, aangenaam frisse wijn.


Bij veel Nederlandse wijndomeinen zijn komend weekend bezoekers en proevers welkom tijdens de Open Dagen Nederlandse Wijngaarden 2014: 20 & 21 september.


© RdL
17 september 2014