« Nederland wijnlandHartige viognier »

DUITSE WIJN: HIP EN AMBITIEUS

27

okt

2012

In zwierige letters staat het op zijn linkeronderarm: Main Silvaner rockt. ‘Main’ is de naam van de rivier die door zuidelijk Duitsland slingert, maar klinkt ook als ‘mein’. Mijn silvaner rockt. Alleen een piepjonge, volstrekt toegewijde wijnmaker zou het in zijn hoofd halen zo’n wijnwoordspeling op zijn lijf te laten tatoëren.

Christian Müller, 24, kun je met gemak de belichaming van de nieuwe generatie Duitse wijnmakers noemen: jong en ambitieus, net klaar met zijn opleiding, gehecht aan de tradities van zijn voorouders én precies op de hoogte van wat een hedendaagse wijndrinker wil.
Vierde generatie wijnmaker en de eerste in de familielijn die niet alleen in de eigen kelder en wijngaarden, maar ook in Nieuw-Zeeland, Zuid-Afrika en de VS werkervaring heeft opgedaan - en Engels spreekt. Zijn linguïstisch minder behepte ouders blijven bij buitenlands bezoek wat stilletjes op de achtergrond.

Duitse wijn doet het goed over de grenzen: het oude imago van zoete wijnen en oubollige etiketten met gothische letters is grotendeels afgeschud. Zo’n twee miljoen hectoliter wordt jaarlijks geëxporteerd, waarvan in 2011 37.000 hectoliter in België terecht kwam. Daarbij gaat het grotendeels om goedkopere wijnen. Maar, dat moet ook gezegd: Duitsers drinken liefst zoveel mogelijk van de ongeveer tien miljoen hectoliter die ze jaarlijks maken, zelf op.
Wie zich wil laven aan voortreffelijke Duitse wijnen kan dus maar het best in de trein of auto stappen en zelf gaan proeven - en flessen mee terugnemen. Dat is bepaald geen straf.

De meeste wijnregio’s, gelegen langs rivieren als de Rijn, Moezel en Main, op nu eens bijna onmogelijk steile hellingen, dan weer op lieflijk glooiende heuvels, zijn prachtige gebieden. Fietsers en wandelaars kunnen overal tussen de wijnranken zwerven, en nostalgici lijken in ommuurde stadjes vol pastelkleurige, eeuwenoude huizen met bonte bloembakken voor de ramen, moeiteloos terug in de tijd te kunnen stappen.
Dat laatste is schijn. De Duitse wijnwereld blijkt traditie en moderniteit uitstekend te kunnen combineren.

Neem de wijnstreek Franken. Een beetje weggestopt in zuidoostelijk Duitsland, in deelstaat Beieren, ligt het verder dan bekende wijngebieden dichter bij de grens, zoals Mosel, Nahe, Pfalz en Rheingau, wijnstreken waar Duitslands grootste druif, riesling, regeert.
Franken, met een landklimaat waarin riesling niet altijd rijpt, draait om een andere druif: silvaner, sinds z’n introductie in 1659 vanuit Oostenrijk een lokaal succes. Silvaner gaat vaak verpakt in die typisch Frankense ronde, platte fles, de Bocksbeutel. Kneuterig? Allerminst. Nu de internationale wijnwereld is overspoeld met chardonnay en merlot, blijkt Franken met die ‘eigen’ druif een geweldige troef in handen te hebben. En de ronde flessen mogen een ramp zijn in je flessenrek, met een grafisch fris etiket zijn ze een aparte, stijlvolle verschijning op tafel.

Franken heeft kortom z’n niche ontdekt, en heeft er de laatste jaren dan ook veel aan gedaan om de aandacht te trekken van toeristen en reizigers op weg naar Oostenrijk of Oost-Europese bestemmingen. Met opvallende architectuur bijvoorbeeld. Weingut am Stein, gelegen op de heuvels net buiten Würzburg, bestaat al sinds 1890. Sinds de bouw, in 2005, van een kubusvormige blikvanger van een ontvangstruimte, gemaakt van beton, glas en hout, komen er dagelijks nieuwgierige bezoekers naar boven die het gebouw willen bekijken. Sommigen ontdekken pas terplekke dat je er wijn kunt proeven.
Ook bij andere toonaangevende wijnproducenten, vinotheken, restaurants en hotels heb je tegenwoordig meer kans in lichte ruimtes met vrolijke kleuren en designspulletjes terecht te komen, dan tussen traditioneel zwaar eikenhout.

En zo komen we terug bij de familie Müller, sinds generaties gevestigd in het pittoreske Volkach, in Franken. De jonge Christian wurmt zich in de lage krappe kelderruimtes tussen decennia oude eiken vaten door, versierd met houtsnijwerk dat zijn grootvader nog heeft gemaakt. Zijn bovengrondse produktieruimte oogt al een stuk moderner: smalle hoge roestvrijstalen vaten staan dicht tegen elkaar. Hij houdt het graag compact: “Dan kan ik in mijn eentje alles in de gaten houden.”
Hier maakt hij zijn, voornamelijk witte, wijnen. Dat de druiven op de oude familiewijngaarden biologisch worden geteeld, is niet alleen een kwestie van inhaken op de actuele groene trend, maar juist ook van traditie: “Mijn opa liet tussen de druivenstokken ook allerlei plantjes groeien.”

Onder de grond mag er in de loop van de tijd weinig zijn veranderd, het interieur van de proefruimte is een modern paradepaardje dat je terugziet in speciale uitgaven van de Beierse overheid over architectuur en wijn: grote witte vlakken en hout, in lange horizontale lijnen. Bocksbeutels (met strakke etiketten) in het gelid tegen de achterwand. Alleen aan details zoals de kleine ramen en dikke muren, zie je dat het pand 400 jaar oud is.

Ma Muller schenkt in: moderne, frisfruitige wijnen, toegankelijk en plezierig. Heerlijk om nu te drinken, hoewel ze voor wie geduld heeft nog mooie verrassingen in petto hebben. Laat silvaner een jaar of wat liggen en je krijgt wellustige tropische smaken: abrikoos, nectarine, passievrucht. De Müllers maken verschillende wijnen, ook van riesling en pinot blanc. Maar Christian werkt het liefst met silvaner, zijn specialiteit. Logisch, met zo’n tatoeage.

Op bezoek in Franken: de beste Weingüter

Weingut Max Muller I
Volkach
www.max-mueller.de
Het bedrijf voegde de ‘I’ toe toen zich vier generaties geleden een andere wijnmaker met dezelfde naam in het dorp vestigde.
import via Q-Vignes

Weingut am Stein
Würzburg
www.weingut-am-stein.de
Een begrip in de omgeving: goede wijnen van biodynamisch geteelde druiven, een uitstekend restaurant en mooie uitzichten op Würzburg.
import via Invivé Groothandel

Weingut Hans Wirsching

Iphofen
www.wirsching.de
Klassiek familiebedrijf (sinds 1630), thans onder leiding van dochter Andrea. In de kelder liggen beschilderde vaten met kopieën van Tiepolo’s fresco’s uit de Residentie van Würzburg.
import via Résidence Wijnen

Weingut Bickel-Stumpf
Frickenhausen
www.bickel-stumpf.de
Hun ouders smeedden in de jaren zeventig twee wijnfamiliebedrijven samen tot één, begindertigers broer en zus Stumpf nemen het nu over.


© RdL
Trouw
27 oktober 2012