« California wine turns greenZwemmen in Shiraz »

DE PARIS TASTING

2

okt

2008

Bij een blindproeverij in Parijs in 1976 proefde een groepje Franse wijnexperts een serie Californische wijnen naast een aantal Franse topwijnen. Toen de scores nadien werden opgeteld bleek iets onvoorstelbaars: zowel in de categorie wit als rood werd een Californische wijn als beste beoordeeld.
Het voorval, dat de geschiedenis in ging als de Paris Tasting, [18-01-09] taber.jpgveroorzaakte een schok in de internationale wijnwereld. De Amerikaanse journalist George Taber was er als enige van de pers bij en schreef er in 2005 het boek ‘Judgment of Paris’ over. De speelfilm ‘Bottle Shock’ vertelt hetzelfde verhaal, maar is geen verfilming. Taber: “Volgens mij hadden ze geen zin om de rechten voor mijn boek te betalen.”

Loop vandaag de dag een wijnwinkel binnen en je treft er wijnen uit alle uithoeken van de wereld. Begin jaren zeventig was de situatie anders: voor een kwaliteitswijn greep de liefhebber naar een Frans etiket. De Paris Tasting heeft bijgedragen aan het besef dat er ook elders goede wijn wordt gemaakt. En dan te bedenken dat het een informele bijeenkomst was die voor hetzelfde geld niet was gedocumenteerd.

Op 24 mei 1976 was George Taber, toenmalig correspondent voor Time Magazine in Parijs, uitgenodigd voor een proeverij. Steven Spurrier, een Britse wijnhandelaar in de Franse hoofdstad en zijn Amerikaanse collega Patricia Gallagher leek het leuk om Franse deskundigen te laten kennismaken met wijnen uit Californië, de Amerikaanse kuststaat waar in de jaren zestig in alle stilte een serieuze wijnproduktie was ontstaan.
Natuurlijk was er meer pers uitgenodigd, maar hoe bijzonder kon het evenement worden? Op het laatste moment besloten de organisatoren er grote Franse wijnen naast te zetten, als referentiepunt. Dát vond Taber wel interessant.

Tijdens het proeven van de anoniem ingeschonken wijnen viel Taber meteen iets op: verwarring. De juryleden raakten onderling in discussie over de afkomst van de wijnen! Hij noteerde opmerkingen als “Dit is absoluut Californië, deze wijn heeft geen neus”. In het glas zat volgens het lijstje dat Taber mocht inzien, een prestigieuze witte Bourgogne.
“Werkelijk niemand, inclusief ikzelf, had ooit gedacht dat dit gezelschap Californische wijnen de meeste punten zou geven”, blikt George Taber terug. “Dat dat gebeurde bij wit én rood, maakte het tot nieuws.” Zijn verslag, een week later in Time verschenen, had onmiddellijk effect. Een dag later vroegen overal in Amerika Time-lezers bij hun slijterij naar de 1973 Chardonnay van Chateau Montelena en de 1973 Cabernet Sauvignon van Stag’s Leap Wine Cellars, de uit Napa Valley afkomstige nummers één.

In Frankrijk werd Steven Spurrier prompt persona non grata en deed de pers het gebeuren af als lachwekkend. In de decennia daarna is aan beide kanten van de oceaan nog veelvuldig gesteggeld over de opzet van de proeverij. Maar in zijn boek verdedigt Taber de procedure en wijnselectie van die dag en onderstreept dat niemand was voorbereid op een historisch moment, dat vijfentwintig jaar later door Robert Parker, ’s werelds meest invloedrijke wijncriticus, zo zou worden omschreven: ‘De Paris Tasting verbrijzelde de mythe van de Franse superioriteit en markeerde de democratisering van de wijnwereld. Het was een waterscheiding in de geschiedenis van wijn.’

De underdog die er met de hoofdprijs vandoor gaat, dat lijkt [10-01-09] bottle_shock_2.jpgwel een Hollywooddrama. Vandaar ‘Bottle Shock’, verteld vanuit het perspectief van de makers van de winnende witte wijn. Jim Barrett, eigenaar van Chateau Montelena en zijn hippiezoon Bo maken wijn die niemand drinkt en hun bedrijf staat er dramatisch slecht voor. Maar het bezoek van een nuffige Brit die in Parijs een wijnwedstrijd wil organiseren, zal het tij keren.

Taber kan zich niet vinden in de film. Hij is nooit benaderd door de makers. “Ze zeiden steeds: dit is fictie. Maar nu heet het in de publiciteit ‘gebaseerd op een waar verhaal’. Ik zou zeggen: heel losjes.”
Feitelijk klopt er van alles niet aan de film, zegt Taber. De werkelijke wijnmaker van Chateau Montelena bijvoorbeeld, is nergens te bekennen. “Eigenaar Jim Barrett heeft zelf nooit [10-01-09] bottle_shock_4.jpgwijn gemaakt, hij had Montelena gekocht als investering.” En dan de rol van Steven Spurrier, “Hij is géén snob en spreekt uitstekend Frans.” Enfin, de basisprincipes van een efficiënt Hollywoodscenario laten zich nu eenmaal niet altijd rijmen met historische precisie.
Taber heeft meer vertrouwen in de geplande film ‘Judgment of Paris’, wèl een bewerking van zijn boek. “Maar of die er nu, na ‘Bottle Shock’, nog komt is een vraagteken.”

Wat boek en film hoe dan ook aantonen is dat de vanzelfsprekendheid waarmee we tegenwoordig in de supermarkt een fijne Chileense merlot meenemen, een Zuid-Afrikaanse shiraz op tafel zetten, of in de speciaalzaak naar onze favoriete Nieuw-Zeelandse sauvignon blanc zoeken, een recent fenomeen is.

Twee dingen maakte de Paris Tasting in één klap duidelijk, meent Taber. Ten eerste dat er ook buiten Frankrijk met z’n onvolprezen terroir voortreffelijke wijn kan worden gemaakt, gewoon omdat er méér plekken op aarde zijn met goede natuurlijke omstandigheden voor wijnstokken. En ten tweede dat wijnmakers niet noodzakelijk een lange familiegeschiedenis in het vak hoeven hebben. Wie goed onderzoek doet, kennismaakt met de laatste technieken én experimenteert, komt ook zonder zware erfenis een heel eind.

Die demystificering van wijn werkte globalisering in de hand. Producenten begonnen informatie uit te wisselen, wijnmakers in opleiding gingen aan de andere kant van de globe stage lopen, produktieapparatuur werd een internationale industrie. Die wereldwijde produktie betekent inmiddels ook: meer consumenten. Met als merkwaardig bijeffect hogere prijzen in het topsegment. “De laatste jaren is er een speculatiemarkt ontstaan door mensen die niet van plan zijn hun wijnen ooit op te drinken”, zegt Taber spijtig.

Maar voor de gewone wijnliefhebber noemt hij dit een ‘gouden tijdperk’. “De gemiddelde kwaliteit is enorm toegenomen. Nooit eerder in de geschiedenis hebben consumenten kunnen genieten van zulke goede wijnen voor gemiddeld prima prijzen.”
Wat drinkt hij zelf het liefst? Taber: “Ik drink alles. Nou ja, ik hou wel erg van Franse wijn, ik ben vooral gek op Bordeaux. Maar Australisch, Nieuw-Zeelands, Zuid Afrikaans, Californisch… ik grijp naar van alles. Je kunt nu iedere dag een nieuwe wijn proberen. Dat is toch geweldig?”

George M. Taber, ‘Judgment of Paris: California vs France and The Historic 1976 Paris Tasting that Revolutionized Wine’, Scribner 2005

‘Bottle Shock’ is vanaf vandaag in de bioscopen te zien

©RdL
Trouw
2 oktober 2008