ARCHIEF

2019

2018

2017

2016

2015

2014

2013

2012

2011

2010

2009

2008

2007

2006

2005

2003

2002

2001

2000

1999

1998

1997

« The Kitchen ****After the wedding *** »

INSTINCT ***

26

sep

2019

‘Regisseren is voor mij de nieuwe weg’, zegt Halina Reijn in een recent interview. Gelijk heeft ze. Na jaren acteren bij gezelschappen als De Trust en Toneelgroep Amsterdam en in films als ‘Zus & Zo’ en ‘Zwartboek’ voelt het alleen maar logisch om Reijn een nieuwe weg te zien inslaan. En eigen verhalen te horen vertellen.
Voor haar debuut achter de camera koos Reijn een verhaal dat ze samen met schrijfster Esther Gerritsen schreef, en waarin ze een fenomeen onderzoekt dat fascineert: hulpverleners in de psychiatrie kunnen verliefd worden op criminelen.

Carice van Houten, die samen met Reijn produceerde, speelt psycholoog Nicoline die in een tbs kliniek begint aan de behandeling van een verkrachter. Verlof? Haar collega’s zien geen probleem: Idris (Kenzari) is een goedgemanierde, voorbeeldige gevangene. Nicoline ziet iets anders.

Tegen een desolate, grauwe achtergrond, onderstreept door weidse blikken en camerastandpunten vanuit de lucht, komen hun eerste gesprekken moeizaam van de grond. Zij met papier en pen in de professionele houding, hij op z’n best geamuseerd door een vrouwelijke aanwezigheid. Het zijn mooi geschreven, verbaal speelse aftastingen van twee aan elkaar gewaagde personen die zichzelf dachten te kennen, maar steeds meer uit evenwicht raken.
[30-09-19] instinct.jpg
Van Houten en Kenzari kunnen prima overweg met lekker droge dialogen als ‘ik denk dat ik het wel red hoor, met die aantrekkelijkheid van jou’. Toch is het opvallend hoe kort afgemeten de scènes aan elkaar worden geregen, en hoe weinig ruimte deze acteurs krijgen om een beetje uit te waaieren met hun spel. Het is het beste, meest intrigerende deel van de film, vooral omdat Kenzari, met mohawk en indringende blik, je ook als kijker flink in de war brengt over Idris’ aard en intenties.

Maar de opgebouwde spanning wordt moeizaam ingelost in een film die gaandeweg meer leunt op gebeurtenissen, wendingen en mysterie. Een nachtelijke hond, een wit konijn, Nicoline’s hypergevoelige moeder: ze vormen scenario-elementen die even voor verwondering zorgen, en misschien verwijzen naar trauma’s en psychologische verknopingen, maar binnen het verhaal niet op hun plek vallen. Ze maken het binnenste van Nicoline er ook niet helderder op, hoe vaak we haar ook betekenisvol uit een raam zien staren.

Het krachtenspel van gevaar en seksualiteit, macht en overgave is een mooi thema, dat van thrillers als ‘Basic Instinct’ en ‘Fatal Attraction’ klassiekers heeft gemaakt. Reijn laat zien dat ze als maker de beste mensen om zich heen kan verzamelen en ook de kleinste rollen laat spelen door acteurs van gewicht. Dat geeft ‘Instinct’, zeker voor een debuut, een solide indruk. Tegelijkertijd laat de film je achter met het gevoel al die tijd te zijn buitengesloten.

Instinct
Regie: Halina Reijn
Met Carice van Houten, Marwan Kenzari, Betty Schuurman, Ariane Schluter


© RdL

Trouw
26 september 2019