« Becoming Astrid ***Edie ** »

THE STATE AGAINST MANDELA AND THE OTHERS **

6

dec

2018

In 1963-64 vond in Zuid-Afrika een rechtszaak plaats tegen negen leden van het Afrikaans Nationaal Congres (ANC) die zich openlijk verzetten tegen het apartheidsregime van de regering. Het werd een belangrijk proces omdat de aangeklaagden de volle verantwoordelijkheid namen voor wat ze nadrukkelijk omschreven als politieke, geen criminele daden. ‘Voor dit ideaal ben ik bereid te sterven’, verklaarde activist Nelson Mandela.

En omdat ze tot veler verbazing niet de doodstraf, maar levenslang kregen. Was het anders gelopen, dan was Mandela niet zevenentwintig jaar later de gevangenis uitgekomen om als nieuw verkozen president uit te groeien tot het symbool van een ander, rechtvaardiger Zuid-Afrika.
[06-01-19] the_state_against_mandela.jpgVan het zogeheten Rivona-proces zijn geen beelden, maar er bleken wel geluidsopnamen te zijn. De Franse documentairemakers Nicolas Champeaux en Gilles Porte gebruiken ze om de historische zaak te reconstrueren. Voor de visuele invulling zorgde de Nederlandse, in Parijs woonachtige animatiefilmer Oerd: met fraaie, duistere kooltekeningen geeft hij een indruk van de grimmige sfeer in de rechtszaal.

Verder laten de makers de destijds veroordeelen aan het woord, oudere heren die, meestal opgewekt, de opnamen terughoren. Het levert een wat statische, emotioneel afstandelijke beeldenreeks op die, aangevuld met archiefmateriaal van demonstraties en straatgeweld, een indruk geeft van Zuid-Afrika toen.

Maar een link met het heden? Schreeuwt dit onderwerp niet om reflectie op de nalatenschap van Mandela? Emotioneel indrukwekkender is de speelfilm die Jean van de Velde over hetzelfde proces maakte: ‘Bram Fischer’.

The State against Mandela and the Others
Regie: Nicolas Champeaux, Gilles Porte



© RdL
Trouw
6 december 2018