ARCHIEF

2019

2018

2017

2016

2015

2014

2013

2012

2011

2010

2009

2008

2007

2006

2005

2003

2002

2001

2000

1999

1998

1997

« Netflix in NederlandJacob Derwig over Het Diner »

DE VERDEDIGING VAN ROBERT M

25

sep

2013

De documentaire 'De Verdediging van Robert M.' volgt de advocaten van de verdachte in de 'Amsterdamse zedenzaak'. Ondanks alle emoties rond die zaak, werd het een tamelijk zakelijke film over de principes van de rechtsstaat.

In 'De Verdediging van Robert M.' volgen documentairemaaksters Maria Mok en Meral Uslu de advocaten die in 2011 een lastige taak op zich namen: de juridische bijstand van de man die was opgepakt voor grootschalig kindermisbruik.
Terwijl op straat 'Hij moet dood!' klinkt, en ook de advocaten zelf te maken krijgen met ernstige bedreigingen, werken Tjalling van der Goot en tweelingbroers Wim en Hans Anker zich door stapels dossiers.
De 'Amsterdamse zedenzaak' mocht dan heel Nederland emotioneel in de greep houden, de Friezen houden vast aan het basisprincipe van hun vak: Eenieder heeft recht op verdediging, ongeacht de aard van het misdrijf.

Waarom wilden jullie deze zaak volgen?

Mok: "We kenden het kantoor al van onze film 'Anker & Anker'. Zodra we hoorden dat ze deze zaak, waar zoveel commotie over was, aannamen, hebben we ze gebeld. Ze moesten er een week over nadenken: zo'n gevoelige zaak, ze wisten dat ze de pispaal zouden worden. Overigens is dat uiteindelijk een reden geweest om wel mee te werken."

De advocaten hebben veel maatschappelijke en politieke weerstand gekregen. Als je Tjalling van der Goot hoort zeggen dat Robert M. vanwege vormfouten bij het vergaren van bewijsmateriaal vrijgesproken zou kunnen worden, is het niet raar dat de samenleving woedend reageert.

Mok: "De emoties snappen ze, zelfs de dreigementen. Maar ze zijn oprecht verontwaardigd over het populisme dat doorsijpelt in allerlei instanties die verankerd zijn in de trias politica. Over de politiek, zoals staatssecretaris Fred Teeven die rechters aanspoorde te anticiperen op wetgeving die nog niet gerealiseerd was..."

Uslu: "Of burgemeester Van der Laan, nota bene zelf een jurist, die nog tijdens het onderzoek informatie naar buiten bracht."

Mok: "De juristen houden het rechtssysteem ook scherp door op de procedures te letten. Huiszoeking is aan heel strenge regels gebonden. Die zijn niet gevolgd, de politie zal zich dus erg aangesproken hebben gevoeld. Ik denk niet dat Tjalling echt dacht dat hij Robert M. vrij zou krijgen, maar hij was heel duidelijk: ik sta aan deze kant en het is mijn taak bloot te leggen wat niet deugt.
Daarom zijn de advocaten blij met de film: ze laten zien wat het betekent om je rug recht te houden en de principes van je ambacht te bewaken."

Jullie concentreren je op de juristen, maar toch is Robert M. op de achtergrond aanwezig. Was het moeilijk om dat evenwicht te vinden?

Uslu: "Na het zien van de film zei Wim Anker: "Voor ons was het ingewikkeld niet uit te glijden over bananenschillen, mijn complimenten dat jullie niet over je eigen bananenschillen zijn gevallen." We hadden Robert M. een podium kunnen bieden. Daar bestond zoveel angst voor dat we na de tweede zitting, op last van de advocaat van de ouders, niet meer mochten filmen in de rechtszaal."

Mok: "We hebben bewust materiaal níet gebruikt. Zoals een telefoongesprek tussen Wim Anker en Robert M., die in de cel alle dossiers las en heel verontwaardigd was dat de ouders die hem eerst zo aardig vonden, nu nare dingen over hem zeiden. Wim laat hem gewoon praten, dat is zijn taak. Maar als je er zo naar kijkt en je hoort geen weerwoord, dan lijkt het of hij ermee instemt. Zo'n scène kan er niet in."

Het is een vrij zakelijke film. Jullie hadden makkelijk de advocaten nog menselijker kunnen maken door emotionele uitbarstingen te filmen, of ze thuis op te zoeken.

Mok: "Dat hebben we even overwogen, toen we hoorden dat Tjalling zelfs 's avonds in bed de dossiers zat door te nemen. Maar ze wilden echt geen camera thuis, hun vrouwen ook niet. Tjalling heeft een professioneel harnas voor zichzelf gecreëerd, ook om de gruwelijkheden van de dossiers en de beelden die hij moest bekijken, aan te kunnen. Maar ik vind wel dat je kunt zien dat hij het er moeilijk mee heeft."

Wat verwachten jullie dat de film losmaakt?


Mok: "Ons wordt wel verweten, door ouders en hulpverleners, dat we alles weer oprakelen. Maar de zaak is nog in cassatie. Pas als dat voorbij is, breekt er een periode aan waarin de naam Robert M. misschien eindelijk uit de publiciteit zal wegebben."

Uslu: "Ik hoop dat mensen het snappen. We hebben geprobeerd een film te maken over de vraag: hoe verdedig je een monster? In dit land heeft iedereen recht op een goede verdediging, daar gaat de film over. We leven in een democratie, in een rechtsstaat waarin onderscheid wordt gemaakt tussen dat recht en de misdadiger. Dat zou je als Nederlander van trots moeten vervullen."

'De Verdediging van Robert M.' gaat in première tijdens het Nederlands Film Festival en wordt op 1 oktober op televisie uitgezonden door de NCRV.


© RdL
Trouw
25 september 2013