ARCHIEF

2019

2018

2017

2016

2015

2014

2013

2012

2011

2010

2009

2008

2007

2006

2005

2003

2002

2001

2000

1999

1998

1997

« Despicable MeHaar naam was Sarah »

CINEKID - SANNETTE NAEYE OVER

14

okt

2010

Cinekid, het toonaangevende film-, televisie en media-festival voor jonge kijkers, maakt zich sterk voor mediawijsheid: kinderen brengen steeds meer tijd door met visuale media, dus leer ze daar slim en kritisch mee omgaan. Mediawijsheid is urgenter dan ooit, vindt Sannette Naeyé, sinds 1997 directeur van het festival.

Ze wijst op een artikel in The New York Times over een onderzoek waaruit blijkt dat Amerikaanse kinderen tussen de 8 en 18 jaar gemiddeld zeven en half uur per dag besteden aan mediagebruik: televisie, MP3 speler, computer, videospelletjes. Tel daarbij op het feit dat jongeren vaak met meerdere media tegelijk in de weer zijn én het feit dat sms en mobiel telefoongebruik niet in het totaal zijn inbegrepen, en de conclusie is dat een nieuwe generatie mensen het grootste deel van z’n wakkere uren doorbrengt met visuele electronica. In Nederland lopen we nauwelijks achter op de trend, meent Naeyé.

Vindt u deze getallen verontrustend?
“Ik vind ze vooral verbijsterend. Het is voor mij een enorme drijfveer om hier aandacht aan te besteden.”

Je zou kunnen zeggen: als kinderen zoveel uren aan media kwijt zijn, dan bouwen ze zelf de nodige vaardigheden op.
“Deels ja, maar voor een groot deel werkt het zo niet. De ontwikkelingen gaan zo snel dat dit onderzoek eigenlijk al achter de werkelijkheid aan loopt. Mediawijsheid bestaat uit verschillende aspecten. Je wilt kinderen ‘wapenen’, zorgen dat ze geen slachtoffer van media worden, door ze kennis in handen te geven waardoor ze beter snappen wat er gebeurt.

"Het gaat ook om smaakontwikkeling. Uit onderzoek blijkt dat als je jonge mensen diversiteit aanbiedt, bijvoorbeeld ook laat kennismaken met moeilijkere genres, je dat terugziet in hun waardering en gebruik van cultuur in hun volwassen jaren. Als je in je jeugd niets anders dan Amerikaanse en Japanse cartoons krijgt voorgeschoteld, dan tekent dat je leven. Bij tieners gaat mediaonderwijs over diversiteit en kwaliteit: reflecteren op inhoud en constructie van het verhaal, zoals we dat met literatuur doen. Je vraagt ze te analyseren en kritisch te kijken. Bij jongere kinderen ligt dat anders. Die kunnen, net als bij leren lezen en schrijven, beter actief aan de gang gaan. Als je eenmaal iets een keer zelf hebt gemaakt, dan weet je het beter.

"Media zijn natuurlijk ook communicatie. Nooit eerder in de geschiedenis heeft een communicatiesysteem als onze huidige media zo ongelofelijk veel invloed gehad. Het vormt kinderen cognitief: ze gebruiken media om kennis te vergaren. Het vormt ze emotioneel: hoe ga je om met situaties? En sociaal: wat zijn de codes, wat is vriendschap, wat is solidariteit?”

Beelden begrijpen is inmiddels misschien wel even belangrijk als teksten ontleden. Het ligt voor de hand om moderne kinderen juist op school mediawijsheid bij te brengen, maar in de praktijk komt daar niet veel van terecht. Omdat het curriculum op basisscholen al vaak druk zat is en omdat personeel zelf niet altijd de bagage heeft, legt Naeyé uit. Maar ook op politiek niveau lijkt een sterke vuist, ondanks bijvoorbeeld aanbevelingen door de Raad voor Cultuur, te ontbreken. Met de aangekondigde bezuinigingen door het nieuwe kabinet ziet Naeyé de toekomst voor kunst- en cultuuronderwijs al helemaal somber tegemoet.

Gaat men in andere landen anders om met mediawijsheid?
“Engeland en Denemarken lopen ver op ons vooruit. In Denemarken gaat niet alleen een kwart van het filmbudget naar jeugdfilms, er zijn ook grote projecten waarbij kinderen een weeklang in een studio aan de slag gaan onder deskundige begeleiding. En media zijn in het curriculum opgenomen, zowel in het basis- als voortgezet onderwijs moeten kinderen mediaprodukties maken.”

Verwacht u een kloof tussen mensen die handig omgaan met media en digibeten die zich met moeite staande houden in onze gemedialiseerde samenleving?
“Die kloof bestaat al en zal alleen maar groter worden. Je ziet al verschillen tussen kinderen die thuis wel of geen computer hebben. Voor wie weinig mediaervaring krijgt zal het na de schooljaren moeilijk worden om als volwaardige burger mee te draaien. Ik denk dat dat weer een bron is van maatschappelijk chagrijn: mensen die niet kunnen participeren, in een passieve rol zitten en zich terugtrekken in slachtofferschap. Daar kan weer agressie uit voortkomen. Ik ben ervan overtuigd dat participatie ontzettend belangrijk is voor sociale cohesie.”

Kinderen van nu hebben tientallen tv zenders, iPods, Hyves, computerspelletjes. Denkt u wel eens ‘was ik nu maar tien’?
“Haha, ja, dat heb ik iedere keer wanneer ik tijdens het festival in het Medialab rondloop waar kinderen zelf filmpjes kunnen maken. Ik denk absoluut dat het heel leuk is om nu kind te zijn. Leuker dan twintig, dertig jaar geleden? Ja en nee. Ik vind dat kinderen véél te weinig buiten spelen. Dat is een keerzijde van een gemedialiseerde samenleving. Maar goed, de media zijn er, of je het leuk vindt of niet. Het is aan ons om erover na te denken en actie te ondernemen. Dat is het bestaansrecht van Cinekid.”


CINEKID 2010
Mooie, spannende, grappige, zielige films. De 24e editie van Cinekid laat jonge kijkers genieten van nieuwe Nederlandse films als ‘Briefgeheim’ en ‘Lang & Gelukkig’, korte animatiefilms, klassiekers als ‘E.T.’, internationale speelfilms en documentaires die een kijkje geven in het leven van kinderen.

In de Tsjechische ‘Kooky’ raakt Ondra van zes zijn knuffeltje kwijt. Maar de knalroze Kooky, terechtgekomen op de vuilnisbelt, laat het er niet bij zitten in deze hartveroverende, deels geanimeerde film.

De goedgemutste Maori Boy (11) vertelt in de geestige, gelijknamige Nieuw-Zeelandse film dat hij gek is van Michael Jackson. Hij oefent de moonwalk en verlangt ondertussen naar de terugkeer van zijn verdwenen vader.

Aboriginal tiener Willie gaat naar een katholieke kostschool en blijft maar denken aan de levenslustige Rosie, thuis. De swingende Australische ‘Bran Nue Day’ heeft veel zang en dans.

‘Ik wil naar huis’ is een ontroerende documentaire over de veertienjarige Sietske die in een gesloten jeugdinrichting woont. Ze houdt van blowen, maar één ding wil ze het allerliefst: naar huis, naar haar moeder. Dat is niet zo simpel.

Azeza is twaalf en draagt een hoofddoek, net als alle meisjes op haar islamitische basisschool. Straks gaat ze naar de middelbare school, waar haar hoofddoek een uitzondering zal zijn. De levendige docu ‘Azeza’ laat zien hoe ze een beslissing neemt: doek op of af?

Cinekid 2010
tussen 16 en 29 oktober, in 24 steden
www.cinekid.nl


© RdL
Trouw
14 oktober 2010