ARCHIEF

2019

2018

2017

2016

2015

2014

2013

2012

2011

2010

2009

2008

2007

2006

2005

2003

2002

2001

2000

1999

1998

1997

« Youth without YouthDoubt »

SYNECDOCHE, NEW YORK

5

feb

2009

Met ‘Synecdoche, New York’ maakt Charlie Kaufman zijn regiedebuut. Dat lijkt gek, want bij films als ‘Being John Malkovich’, ‘Human Nature’, ‘Adaptation.’ en ‘Eternal Sunshine of the Spotless Mind’ had je altijd al het gevoel naar ‘een Charlie Kaufman’ te kijken. Kaufman is een van de meest eigengereide, ‘herkenbare’ (en succesvolle) scenaristen [05-02-09] synecdoche_poster.jpgwerkzaam in de Amerikaanse filmindustrie, de stap naar de regiestoel lag voor de hand. Nu voegt hij een passend hoofdstuk toe aan een oeuvre van bizarre, geestige verhalen die met maffe Droste-effecten graven in de menselijke psyche en je verwarren, melancholisch stemmen en aanzetten tot niet onprettig gepieker.

Caden Cotard (Philip Seymour Hoffman) is een neurotische theaterregisseur die niet zo blij lijkt met zijn bestaan. Zijn huwelijk met kunstenares Adele (Catherine Keener), die miniscule schilderijtjes maakt, loopt ook al niet. Zij vertrekt naar Berlijn en neemt hun dochtertje mee. Kaufman volgt met curieuze tijdssprongen een leven dat allengs chaotischer en grotesker wordt en waarop Caden zelf steeds minder greep lijkt te hebben. Maakt hij er nog wel deel van uit, vraag je je [05-02-09] synecdoche.jpgop een gegeven moment zelfs af. Caden begint een wat wanhopig, autobiografisch theaterstuk waarin de mensen om hem heen – de levendige receptioniste (Samantha Morton), de aanhankelijke actrice (Michelle Williams) - worden gespeeld door acteurs die assertiever blijken dan die mensen zelf. Zelfs de acteur die hem vertolkt lijkt meer regie over Cadens leven te hebben dan Caden zelf.

En zo construeert Kaufman een prikkelend ingewikkeld, maar gek genoeg ook ontroerend portret van een man die niets met overgave doet en gaandeweg in de houtgreep raakt van zijn eigen bedenksels, verwachtingen en projecties. Dat heeft iets treurigs. En toch heb je tegelijkertijd aan het eind het gevoel een lofzang op levensvreugde en –kracht te hebben gezien. Of…? Enfin, ‘Synecdoche New York’ is zo’n film die je het liefst snel nog een keer gaat zien. En misschien denk je er dan weer anders over.

Synecdoche, New York
Regie: Charlie Kaufman
Met Philip Seymour Hoffman, Catherine Keener, Samantha Morton, Michelle Willams

©RdL
Trouw
5 februari 2009