« OsamaAfter the Wedding »

KRUISTOCHT IN SPIJKERBROEK

16

nov

2006

Eindelijk, denken drie generaties kinderen die zijn opgegroeid met de literaire klassieker Kruistocht in Spijkerbroek. Eindelijk een verfilming van Thea Beckmans boek uit 1973 dat voor zo veel leesplezier heeft gezorgd, met honderden duizenden verkochte exemplaren in 20 landen.
Natuurlijk moest die film er komen. Ben Sombogaart, ruim ervaren in jeugddrama (‘Het Zakmes’, ‘Abeltje’, ‘Pluk van de Petteflet’), waagde de sprong.

In zijn film, een Europese coproduktie met Britse hoofdrolspelers die in verschillende landen werd opgenomen en zowel een Engelse als Nederlandse versie heeft, is Dolf (Joe Flynn) een Rotterdamse tiener met profvoetbalambities. Om een fout op het veld te herstellen stapt hij in de tijdmachine die zijn chaotische moeder (Emily Watson) juist heeft ontwikkeld. Hij belandt echter in 1212, in een stoet van duizenden kinderen die in Gods naam naar Jeruzalem trekken.
Een culturele jetlag van 800 jaar. Goeie help, Dolf had net zo goed van Mars kunnen komen. Hij lijkt echt net een buitenaards wezen, zoals hij met gewassen haren, gympen en natuurlijk spijkerboek uittorent boven de vaal geklede kinderen die om eten moeten vechten of uitgeput ongezien sterven.

De enorme verschillen tussen ongeletterde diepgelovige middeleeuwers en 21-eeuwse middelbare scholieren, daar concentreren de filmmakers zich op. Begrijpelijk, want verschillen zijn leuk. Dolf deelt een Mars uit, laat de kinderen met zijn iPod naar hardrock luisteren, leert ze voetballen en bedenkt een efficiency plan (“laat sommigen jagen, anderen vissen, werk als een team!”).
Maar die herhaalde wederzijdse verbazing levert weinig verdieping op. Neem de scène waarin Dolf vraagt wat hij eet. Kip, is het antwoord, “hebben jullie in Rotterdam geen kip?” Tuurlijk, zegt Dolf, “maar bij ons smaakt kip naar plastic.” Huh, plastic?
Dit is een terzijde om extern te scoren – sommige dingen zijn er in de loop der tijd op áchteruit gegaan, beste kijker! – maar binnen het verhaal voegt hij niets toe.

De film heeft teveel van dit soort scènes: aardig voor het moment, maar qua psychologische ontwikkeling gaan ze van niks naar nergens. Dat terwijl de regisseur de juiste acteurs in huis heeft. Watson creëert een prachtig moment wanneer zij zich als moeder realiseert dat haar zoon groot is geworden: ze verliest hem aan liefde en heldendom.
Sombogaart, die groot en klein een brok in de keel bezorgde met ‘Het Zakmes’, houdt zijn publiek ditmaal emotioneel ver op afstand. In het beste geval laat hij je gniffelen, maar echt huilen en lachen is er niet bij. Dat had het boek wel verdiend.

Kruistocht in Spijkerbroek / Crusade in Jeans
Regie: Ben Sombogaart
Met: Joe Flynn, Emily Watson, Stephanie Leonidas

©RdL
Trouw
16 november 2006