« Ik heb een droom - paardenmeisje Iris BogersTV - Het Eerlijke Verhaal »

TV - TERUGBLIK

31

dec

2012

De laatste televisiedagen van het jaar bestaan grotendeels uit terugblikken over de schouder, programma’s die zeggen: tjonge, wat was dit een enerverend jaar!
Het idee dat we in turbulente tijden leven is van alle tijden, maar dat maakt het niet minder relevant om even achterom te kijken voor we een nieuw jaar binnenstappen.

Hoewel, soms word je niet veel wijzer. In ‘Met de kennis van Nu’ werden populair-wetenschappelijke trivia opgedist die we afgelopen jaar niet voor niks onmiddellijk weer vergaten, zoals: fruitvliegjes gaan aan de drank bij gebrek aan seks. Al even vrijblijvend was ‘De Nationale 2012 Test’, waarin ondermeer de uitspraak van Frank de Boer langskwam op de vraag waarom we nooit iets horen over homoseksuelen in het profvoetbal: hun motoriek is minder geschikt.

‘Over de Doden 2012’ had dan een ernstiger insteek, het leverde wel een mooi breed uitwaaierende beeldenreeks op van bekenden die ons in 2012 zijn ontvallen: van prachtacteurs Jeroen Willems en Larry Hagman tot ijsbeer Knut, en van animatiefilmer Gerrit van Dijk en Beastie Boy Adam Yauch tot groentenconservenman Aart Hak. Het mooie van necrologieën is nu eenmaal dat ze verder terugkijken dan een jaar, en als een historische filter laten zien waaróm we ons sommige mensen zouden willen herinneren.

Wat dat betreft was de als controversieel aangekondigde ‘De Entertainer’ over Paul de Leeuw eerder een aardige momentopname dan een documentaire die recht doet aan de loopbaan van de televisieman. Regisseur Cees Overgaauw was er afgelopen anderhalf jaar voortdurend bij toen De Leeuw een nieuw programma begon, het theater in ging en een kookboek uitgaf. Hij registreerde hoe de zelfverklaarde entertainer of ‘amuseur’ kibbelt met collega’s, aangeslagen reageert op gemor uit de vara-achterban, op de hometrainer staat en bovenal heel veel mensen zoent. Leuk om te zien, maar inzicht in baanbrekend werk geeft de documentaire niet: te weinig historische afstand.

Nee, dan de hommage die filmmaker Spike Lee maakte aan een van Michael Jacksons beste albums, Bad, nu vijfentwintig jaar oud. Lee deconstrueert in ‘Bad 25’ alle songs op die plaat. Een beetje veel van het goede, want alleen al het titelnummer is een documentaire waard. Jackson had blijkbaar nog nooit een smerig Newyorks metrostation gezien toen hij er de videoclip opnam: “Dit is zó echt!” Lee beschikt over prachtig oud beeldmateriaal en interviews met regisseur Martin Scorsese en scenarist Richard Price, “de Italiaan en de Jood die Jackson er als een zwarte baddie moesten laten uitzien”, gniffelde Price.
Lee laat zien hoe vernuftig Jacksons (dans)nummers in elkaar zitten, hoe de stem van James Brown, de voeten van Fred Astaire, de acrobatiek van Buster Keaton en de film noir-schaduwen uit ‘The Third Man’ samenkomen in het oeuvre van de King of Pop – die overigens, anders dan De Leeuw, helemaal niet van zoenen hield. Zijn tegenspeelster in The Way You Make Me Feel kreeg nadrukkelijke instructies van Jackson af te blijven.
Jacksons oeuvre lijkt alleen maar beter te worden, hoe langer je kijkt en hoe meer afstand we kunnen nemen. Voor een goede terugblik moet je soms gewoon even wachten.

CITAAT VAN DE DAG
“Jonge Sla, ik ben er natuurlijk behoorlijk klaar mee.”

De dit jaar overleden poëet Rutger Kopland mopperde wel eens wanneer hij zijn populairste gedicht alweer moest voordragen, in een fragment in ‘Over de Doden 2012’.


© RdL
Trouw
TV rubriek
31 december 2012