« TV - Dit wordt jouw jaarTV - Zout, zeewier een aardappeleters »

TV - SOFT EN MENSELIJK

11

jan

2012

De Engelse film ‘The Iron Lady’ leidt in eigen land tot debat, want titelpersonage Margaret Thatcher zou ‘te soft en te menselijk’ worden neergezet, zo meldde ‘Nieuwsuur’ maandagavond. In het item zagen we oude televisiebeelden van de Britse conservatieve premier die haar bijnaam van de Russen kreeg, gehekeld werd om haar kille sociale beleid en een voorliefde had voor strenge handtassen, afgewisseld met filmfragmenten waarin hoofdrolspeelster Meryl Streep zich heerlijk van haar meest pinnige kant laat zien.

Te soft en te menselijk?! De kritiek klinkt als een anachronisme: niet van deze tijd, eerder, ironisch genoeg, stammend uit het Thatcher-tijdperk.
Menselijk, persoonlijk, benaderbaar, zijn die waarden juist nu niet de maat der dingen? In literatuur draait het minder om de kracht der verbeelding dan om de persoonlijke vingerafdruk van de auteur, betoogde Jann Ruyters in deze krant in een terugblik op 2011. Zet je televisie aan en je hoeft nooit langer dan tien minuten te wachten op een close up van dikke tranen. Politicus van de facebookgeneratie Mark Rutte kwam deze week met een nieuw twitter-initiatief om nóg dichter bij de mensen te komen. Gezag wint aan gezag door nabijheid.

Zelfs wetenschap krijgt een persoonlijke kleur. Is het de vervrouwelijking van onze samenleving? Noem het hoe je wilt, ik heb twee avonden achter elkaar bijzonder genoten van interviews met vrouwen die hun professionele kennis en expertise gracieus en doeltreffend doorweefden met persoonlijke ervaringen. Chris Kijne leidde in ‘Gesprek op 2’ met bedachtzame, intelligente vragen een scherpe conversatie met de Amerikaanse terrorisme-expert Jessica Stern, die in haar onderzoek stuitte op wijd verspreid seksueel misbruik van Afghaanse jongens, en een verband legt met de latere agressie van jihad-strijders. Waarom? Ze herkent de vernedering en schaamte die ze zelf ervoer nadat ze als kind was verkracht, en die bij haar onverwachte agressie opriepen. Geen moment werd dit emo-tv, eerder een intellectuele verademing - verdiept door Sterns persoonlijke betrokkenheid.

Iets losser ging het er aan toe in de laatste aflevering van ‘Wintergasten’. Vooral dankzij Raoul Heertje die zijn enthousiasme ten spijt de teugels moest overlaten aan power house Deirdre McCloskey, een goedlachse historisch econome te Chicago die regelmatig in Nederland vertoeft. Deze transgender 'renaissance vrouw' filosofeerde via fragmenten uit films als ‘Girl with a Pearl Earring’ en ‘Wall Street’ over de Nederlandse bourgeois-traditie en kapitalisme, introduceerde complexe termen als ‘creatieve destructie’ en ‘humanomics’ en stond tussendoor stil bij haar transitie van Donald naar Deirdre.
Voor haar sociale verandering van man naar vrouw heeft McCloskey privé een hoge prijs betaald: ze ziet haar kinderen niet meer. Maar de overgang heeft ook haar kijk op samenleving en economie veranderd: ze pleit voor ethisch kapitalisme. “Ik ben volwassen geworden”, grapte ze.

Twee denkers die niet hun persoonlijke emoties tot onderwerp maken, maar die wel zo serieus in hun werk betrekken dat dat alleen maar meer gewicht krijgt. Niet de werkstijl die we ons van Thatcher herinneren. Nu zou ze toch een ‘softe en menselijke’ kant blijken te hebben hebben. Mág ze?


© RdL
Trouw
TV rubriek
11 januari 2012