« TV - Kon Oprah de bijen nog maar reddenTV - Op zoek naar pijn »

TV - WAT ZIJN WE TOCH SLIM

1

jun

2011

Mensen koken. Daarin onderscheiden ze zich van dieren. Nadat ze eten hebben verzameld brengen mensen het geduld op om met een plan van aanpak de keuken in te gaan, en net zo lang aan de smaak te knutselen totdat het eten goed genoeg is om aan te vallen.
Die zelfbeheersing heeft de mens in z’n evolutie behalve lof en gezelligheid ook intelligentie opgeleverd, liet NTR’s Focus vorige week zien. Gekookt, gebakken, gegrild is voedsel makkelijker te verteren dan rauw, en zo heeft de mens meer energie kunnen steken in de ontwikkeling van hersenen.

Wat zijn we toch slim. Zo slim dat we van onze voedselvoorziening een ongelofelijke puinhoop hebben gemaakt. ‘Een gordiaanse knoop’ zei iemand in het even deprimerende als amusante zondagavondprogramma ‘Vis noch Vlees’.
Britta Hosman en Jorien van Nes maakten met alarmerende statistieken, kleurrijke animaties en gesprekken met deskundigen duidelijk dat het milieu en onze gezondheid enorm gebaat zouden zijn bij minder vleesconsumptie. Een bekende boodschap, die veel verstandige mensen toejuichen. Tenzij dat betekent dat ze bij de lunch de gehaktbal of het plakje worst op de boterham moeten laten staan.
De kracht van het VPRO themaprogramma zat ‘m in het experiment dat de maaksters aangingen in de bedrijfskantine van de VPRO, NTR en VARA: in overleg met de omroepdirecties haalden ze vlees en vis uit het assortiment.
Het kantinepersoneel zag er wel een beetje tegenop, dat zag die goedgebekte mediatypes al foeterend aan de vitrines staan.
En ja hoor. De verborgen camera registreerde bloedchagrijnige mensen die woorden als ‘terreur’ en ‘dictatuur’ lieten vallen, op ontslag zinden en zich mokkend in Noord Korea waanden.

Het grappige was dat Hosman, in stijlvolle jurk en parelketting, zich verre hield van het cliché van dogmatische wereldverbeteraar, en andersom de omroepmedewerkers, die zichzelf ongetwijfeld beschouwen als progressief, geëngageerd en ruimdenkend, zich van een pijnlijk bekrompen kant lieten zien.

Waarmee maar is aangetoond dat hersenen geen garantie zijn voor wijsheid. We wéten dat grootschalige landbouw en voedselproduktie boeren in de tang houdt, resulteert in kille veeteelt en lege oceanen, en voedselgevaren creëert die de veehouderij al lang overstijgen: met de recente EHEC bacterie kun je zelfs als vegetariër geen kant op. Maar de meeste mensen hebben helemaal geen zin om zich daarmee bezig te houden – zeker niet wanneer ze trek hebben. Geduld heeft ook grenzen.

Gelukkig begon een dag later VARA’s Humorweek: iedere avond lachen op 3 met jong talent en ervaren komedianten. Werden we daar vrolijker van? Niet echt, want slimme grappenmakers maken onrust soms alleen maar erger. In zijn show ‘Tegen Beter Weten In’ (2005) reflecteerde Theo Maassen op de multiculturele samenleving. Ook hij kwam uit op grootschaligheid, op het uiteen dobberen van bevolkingsgroepen, op sociale afstanden die engagement eerder moeilijker dan makkelijker maken. Bewustzijn bevrijdt niet, maar maakt de muren van de gevangenis zichtbaarder, filosofeerde de cabaretier.
Misschien best begrijpelijk, dat mensen hun toevlucht zoeken in een kroketje.


© RdL
Trouw
TV Rubriek
1 juni 2011