« TV - Veel te lachenTV - Zingen & dansen omdat het moet »

TV - (ON)VERWACHTE ONTROERING

29

sep

2010

De zomerhit ‘In Therapie’ was nog niet beëindigd of de bekroonde serie ‘Kijken in de Ziel: Psychiaters’ werd herhaald. De dramaserie over een psychotherapeut die iedere dag een andere cliënt over de vloer krijgt, heeft wel wat raakvlakken met de gesprekkenserie van Coen Verbraak. Net als de therapeut staat Verbraak met verschillende mensen stil bij dramatische knelpunten die het menselijk bestaan zo zwaar en onontwarbaar kunnen maken.

Alleen praat hij niet met de mensen die worstelen, maar juist met degenen die zulke worstelingen proberen te verlichten: psychiaters. Dat levert overigens, met een camera die beleefd tussen de gesprekspartners heen en weer blikt, net zulke statische televisie op als het gelauwerde drama, maar dat is niet hetzelfde als saai. Want mensen die een intens gesprek met elkaar voeren zijn vaak geweldig om naar te kijken.

Verbraak wil van een aantal vakmensen van alles weten over hun werk: hun methodes, opvattingen, valkuilen. Die kunnen nogal uiteenlopen. De ene noemt een persoonlijke relatie met een patient taboe, de ander heeft aan het werk heel gezellige vriendschappen overgehouden. Wat de sprekers met elkaar gemeen hebben is de zakelijkheid waarmee ze over hun praktijk praten. Maar in de aflevering van zondag veranderde er ineens iets, toen straatpsychiater Jules Thielens en passant de depressies en zelfmoord van zijn eigen broer noemde. Daar ging Verbraak, uiteraard, verder op in. Zo hobbelde het gesprek zomaar een zijweggetje op, en kregen we een man te zien die met al zijn professionele bagage niet in staat is geweest zijn eigen broer te helpen. Het werd een onverwacht ontroerend moment.

De documentaire ‘Verloren Band’ die de NCRV maandag uitzond, stond juist bol van dit soort momenten. Begenadigd interviewer Frénk van der Linden had besloten een kijkje te nemen in de ziel van zijn gescheiden ouders die al bijna veertig jaar geen woord met elkaar hebben gewisseld. De expertise van de professionele vragensteller kwam uitstekend tot z’n recht in de gesprekken die Van der Linden voerde, afwisselend in de doorzonwoning van zijn moeder en die van zijn vader.

Het ‘mes’ dat gewoonlijk in zijn zak zit bij interviews met politici en andere mediagetrainde types, beroerde hij met de zorgvuldigheid van een therapeut. ‘Wat herinner je je van jullie huwelijksdag?’ was het type simpele vraag waarmee hij stukje bij beetje de scheuring in zijn ouderlijk huis blootlegde. De vader, bij wie hij opgroeide en met wie hij nu sigaartjes rookt aan de keukentafel, ontpopt zich als een warme ouder maar een zeer verbeten ex. Zijn moeder, die haar kinderen tien jaar lang niet zag en inmiddels worstelt met alzheimer, getuigt juist van een groot vermogen tot introspectie en mededogen.

Het vakmanschap van de zoon behoedde het familieportret voor platitudes en sentimentaliteit, maar ook onder een werkpet houdt een mens nooit op kind van z’n ouders te zijn. Toen zijn vader voor het eerst vertelde over de zelfmoordplannen die hij destijds had gehad, werd het zelfs Van der Linden even teveel. Een verwacht ontroerend moment.

© RdL
Trouw
TV rubriek
29 september 2010