« Kramer's Reality TourJerry Springer - Too Hot for TV »

CHEERS - DE BAR

15

feb

1998

Toen twee televisiemakers in 1982 op zoek gingen naar inspiratie voor een nieuwe komedieserie die zich moest afspelen in een bar, stuitten ze op de Bull & Finch Pub in het hartje van Boston. Door de jaren heen is deze buurtkroeg uitgegroeid tot een waar bedevaartsoord voor Cheers-fans. Barkeeper Eddie Doyle: "Op het vliegveld zeggen mensen tegen de taxichauffeur 'breng mij maar naar het Cheers-café'."

Doyle, die al 23 en half jaar achter de bar van de Bull & Finch Pub staat, kan zich het allereerste begin, in het voorjaar van 1982, nog precies herinneren. "De bar was nog maar net open toen er een man en een vrouw binnenkwamen", vertelt hij, gekleed in Cheers-shirt en met een Cheers-pet op het hoofd. "De vrouw begon van alles, zoals de details van de bar, de ramen en de deur, foto's te maken. Ze schoot wel drie rolletjes vol. Toen aten ze een broodje en vertrokken weer."

De bezoekers waren producent Glen Charles en zijn echtgenote, schrijfster Mary Ann, die bezig waren met de voorbereidingen van een serie die Cheers zou gaan heten. De ontspannen sfeer in het simpele buurtkroegje sprak ze wel aan en binnen de kortste keren was de Bull & Finch Pub, die in het centrum van Boston aan het schitterende stadspark Boston Common ligt, het gezicht van de nieuwe serie geworden: de gevel van de bar is te zien tijdens de openingstitels, waarbij het uithangbord schuilgaat achter het inmiddels welbekende Cheers-bord met het wijzende handje, dat ook nog 'est. 1895' vermeldt (de Bull & Finch Pub zelf is pas in 1969 gebouwd).

De buitenkant is feitelijk de belangrijkste link tussen het bestaande café en het fictieve Cheers-café. In het decor dat men in een Hollywoodstudio heeft gebouwd, leidt eenzelfde trap van straatniveau naar de deur van het in een souterrain gelegen kroegje en ook de deur met drie treden naar binnen is vrijwel nagemaakt. Maar daar houden de architectonische overeenkomsten zo'n beetje op. Zo is het echte café opvallend veel kleiner dan het decor waar Sam, Carla, Diane, Coach, Rebecca en Woody af en toe flink heen en weer benen. "Zodra mensen hier binnenkomen zeggen ze 'Hé, het is heel anders dan op televisie'", zegt Doyle. "Dan zeg ik altijd: 'je weet toch zeker wel dat King Kong in werkelijkheid ook maar 20 centimeter groot was?"

De backroom waar Sam en zijn stamgasten zich graag terugtrekken voor een potje biljart, bestaat ook, maar wordt in Boston gebruikt als eetruimte. Biljarten kun je er niet: "Als mensen me vragen naar het biljart, dan laat ik ze dat zien" wijst Doyle olijk naar een mini-biljarttafeltje dat ondersteboven aan het plafond hangt.

In de jaren dat Cheers uitgroeide tot een internationaal succes, van de eerste uitzending in 1982 tot en met de laatste in 1993, is er veel veranderd in het buurtcafeetje. Voor die tijd was het publiek van de Bull & Finch Pub volgens Doyle zeer gemengd: "Studenten, zakenmensen, ouderen, iedereen zat er door elkaar." En, zoals de Cheers-ondertitel Where everybody knows your name luidt, "iedereen kende elkaar. Als de deur open ging keek iedereen die kant op, want er kon elk moment een vriend van je binnenstappen."

De allereerste aflevering die op de Amerikaanse televisie werd uitgezonden, op 30 september 1982, was dan ook aanleiding voor een groots feest in de binnenstad van Boston. En die feeststemming heerste daarna iedere week bij elke nieuwe episode die in de bar door alle aanwezigen werd bekeken. "Altijd als ons café in beeld kwam ging er een enorm gejuich op. En overal hoorde je 'He, daar drink ik mijn bier!'", zegt Doyle.

Maar tijdens de eerste zomer na het begin van de serie merkten de bartenders dat hun Bull & Finch Pub begon te veranderen. "Gewoonlijk is de zomer een rustige tijd", legt Doyle uit. "Maar nu kwamen er ineens 1000 mensen per dag." En de eerste verzoeken om T-shirts. Doyle: "Eerst was dat wel leuk, we lieten T-shirts maken en zetten een doos achter de bar. Maar het werd steeds gekker en op een gegeven moment heb ik gezegd 'Ik sta hier om drank te verkopen, geen T-shirts." Zodoende werd een apart souvenirwinkeltje geopend waar nog steeds dagelijks grote hoeveelheden sweaters, petten, knuffelbeesten, mokken, sleutelhangers en flessen bloody mary - alles uiteraard voorzien van het Cheers logo - worden verkocht.

Met het toenemend aantal toeristen verdween langzamerhand het oude publiek en veranderde de sfeer in het café. Waarmee de televisieproducenten die zo gecharmeerd waren van het pretentieloze buurtkarakter van de Bull & Finch Pub, er in feite zelf toe hebben bijgedragen dat juist dat verloren is gegaan. Zo was er de serveerster met wie Rhea Perlman (Carla) een tijdje meeliep om het vak af te kijken en die bekend stond om haar grote mond en botte uitspraken. "Ze zei gerust tegen mensen: 'dat is geen fooi, dat is een belediging'" grinnikt Doyle, "maar vroeger had niemand daar een probleem mee." Het nieuwe publiek wel. Doyle: "Tegen toeristen die haar iets vroegen over de stad zei ze 'zie ik er soms uit als een reisgids?' Klanten begonnen tegen de manager over haar te klagen en uiteindelijk is ze ontslagen."

De Bostonse bar mag dan de inspiratie zijn geweest voor de lokatie van de sitcom, de personages in de serie zijn niet gebaseerd op bestaande mensen (hoewel "sommige mensen me Coach begonnen te noemen", zegt Doyle), noch zijn de televisiemakers voor typische caféverhalen te rade gegaan bij de bartenders. Wel heeft Doyle een keer een scenario geschreven voor een aflevering: "Ik ben zelf lid van een renclub. Nou ja....het is eigenlijk een club mensen die van bar naar bar rent. Ik heb eens een verhaal geschreven waarin Norm van zijn dokter te horen krijgt dat hij nodig moet afvallen. Dus gaat hij op een renclub. In de laatste scène komen de renners Cheers binnengestormd, maar Norm ontbreekt. 'Waar is Norm?' vraagt Sam. 'Die is de taxi aan het betalen'", grinnikt Doyle. Maar het verhaal is niet gebruikt: "alle scenario's waren toen al geschreven."

Andersom zijn wel alle acteurs uit Cheers de Bull & Finch Pub door de jaren heen komen bezoeken. "Ted Danson kwam wel eens langs als hij in de stad was", zegt Doyle. "In het begin was dat een aardige, hele gewone jongen. Maar later is hij een superster met een ego geworden." Woody Harrelson heeft hij ook meerdere keren op bezoek gehad: "Dan ging hij achter de bar staan om te helpen. Maar binnen 20 minuten had ie al dorst en was hij het barwerk vergeten."

Nu er sinds 1993 geen nieuwe afleveringen van Cheers worden gemaakt en er op de Amerikaanse televisie alleen nog herhalingen te zien zijn, is "de spanning er een beetje vanaf", meent Doyle. Maar nog altijd worden de beeldschermen in het café op gezette tijden afgesteld op hetzelfde televisiekanaal en kijkt het hele barpubliek joelend naar Cheers. En de populariteit van de bar onder Cheers-fans lijkt allerminst afgenomen: in de zomer wordt de Bull & Finch Pub nog steeds dagelijks door zo'n 3000 à 4000 mensen bezocht en is daarmee een van de belangrijkste attracties van de stad.

Op een winterse middag zitten vier vrouwen met rode wangen van plezier aan de bar te drinken. Ze zijn twee dagen voor een conferentie in Boston en hebben zich na gedane zaken onmiddellijk naar het fameuze café begeven. "Tja, ik ben een fan van Cheers dus ik moest hier naartoe", verklaart een van hen, Cheryl Steyn, afkomstig uit de staat New York. In het plastic tasje dat naast haar ligt zitten Cheers-T-shirts en Cheers-sweaters en het immense bierglas met Cheers-logo waaruit ze drinkt heeft ze ook zojuist in het winkeltje gekocht. Even later verdiepen ze zich gevieren in de menukaart die gepast in Cheers-stijl is opgesteld: men kan kiezen uit Sam's Starters, eNORMous Burgers, Rebecca's Recipes, Woody's Garden Goodies of Frazier's Favorites.

Volgens Doyle komt het Cheers-publiek overigens niet alleen voor de souvenirs en de 'herkenning'. Er speelt nog iets anders mee: "Volgens mij vinden veel mensen het een beetje eng om in een vreemde stad zomaar een kroeg binnen te stappen. Ons café is vertrouwd, want ze kennen het al. Van Cheers."

©RdL
VARA Gids
februari 1998