« Na 9/11 - het dagelijks levenNa 9/11 - de eerste zondag »

NA 9/11 - DE HULPVERLENING

15

sep

2001

Al vier dagen zijn reddingswerkers en puinruimers onophoudelijk bezig rond de ingestorte Twin Towers in downtown Manhattan. Maar feitelijk is het karwei nog maar net begonnen. Weken, zo niet maanden zal men er nog bezig zijn schatten deskundigen. Het werk vordert gestaag, maar traag.

Donderdagmiddag nog hoorden brandweermensen geluiden onder het puin maar zoekakties moesten tijdelijk worden onderbroken in verband met instortingsgevaar van gebouwen rondom het vernietigde World Trade Center. Donderdag zijn, behalve twee brandweermannen die tijdens hun werk enkele uren vast waren komen te zitten, geen overlevenden gevonden. ‘s Nachts werden de zoekakties opnieuw ernstig bemoeilijkt door onweer en harde regen.

Overal in de stad is de hulpverlening in volle gang. Duizenden mensen melden zich om vrijwillig op wat voor manier dan ook te helpen. Donderdagmiddag registreerden televisiecamera’s de aanwezigheid van ondermeer projectontwikkelaar en casinomagnaat Donald Trump, die de arbeid van zijn eigen contructiewerkers beschikbaar stelde, en actrice Kathleen Turner (War of the Roses, Serial mom) die hevig bezweet eten uitdeelde aan reddingswerkers.

Donderdagavond werd bekend gemaakt dat het aanbod aan hulp zo overweldigend is dat er een database is opgesteld voor mensen die nu overbodig maar oproepbaar zijn. Vrijdagochtend liet burgemeester Giuliani weten waarom er paal en perk wordt gesteld aan vrijwilligerswerk: de situatie in het rampgebied is te gevaarlijk om er ongelimiteerde aantallen mensen zonder voldoende supervisie te laten rondlopen.
Bovendien is niet alle hulp goed bedoeld. Er is al iemand gearresteerd die in de puinhopen op zoek was gegaan naar juwelen. En het Rode Kruis maakt melding van nep-websites die de naam van de hulporganisatie misbruiken om geld in te zamelen.

Lijken en delen van lichamen worden geborgen in mortuaria verspreid over de stad. Nu nog voldoen de lijkenhuizen in de hospitaals, maar daar zal binnenkort verandering in komen. Zo zal op korte termijn een mortuarium worden ingericht op vliegveld LaGuardia. Hoewel er op dit moment zo’n 4700 mensen worden vermist heeft burgemeester Giuliani naar verluidt om 30.000 body bags voor zijn stad verzocht.

Bewoners van het rampgebied hebben vrijwel allemaal hun huizen verlaten. Zoniet om veiligheidsredenen danwel omdat ze zonder water, electriciteit en gas kwamen te zitten. Sommige mensen besluiten zelfs onder die barre omstandigheden te blijven. Maar de meesten worden ondergebracht in acht opvangcentra ingericht door het Rode Kruis.

De Washington Irving High School in de East Village is gedeeltelijk ingericht als opvangplek. Terwijl boven scholieren gewoon les krijgen is de begane grond vrijgemaakt voor mensen die hun huis tijdelijk kwijt zijn. In de bibliotheek staan tientallen stretchers. Daarop hebben volgens Arturo Guzman, thans vrijwilliger voor het Rode Kruis maar in het dagelijks leven onderwijzer, donderdagnacht zo’n 35 mensen geslapen.

Nu zit er een groepje mensen rond een televisie die dag en nacht aanstaat. In de hal staan lange tafels waarop broodjes, fruit, melk en frisdrank uitgestald staan. Mensen drinken er koffie en wandelen wat doelloos rond. Psychologen en sociaal werkers staan constant tot hun beschikking en er zijn twee verpleegsters aanwezig die met aspirine en pleisters fysieke ongemakken verhelpen of mensen eraan herinneren hun medicijnen te nemen.
Guzman vertelt dat er ook permanente daklozen binnenkomen voor koffie en iets te eten. “We weigeren ze niet” zegt hij. “Maar, en dat is niet leuk om te zeggen, we houden ze wel gescheiden van de evacuees. Die zijn bezorgd om de weinige bezittingen die ze hier hebben.”

Het voedsel komt grotendeel via het eigen Rode Kruis-transport maar particuliere initiatieven zijn er ook. “Gisteravond kwamen de mensen van een Chinees restaurant om de hoek langs die voor ons hadden gekookt.” Terwijl hij praat neemt Guzman dankbaar een tas kleren in ontvangst die iemand binnenbrengt, legt hij een hand op de schouder van een jongeman wiens broer wordt vermist en die verdwaasd voor zich uit zit te kijken en helpt hij iemand cornflakes vinden.
Ook vrijwilligers komen spontaan binnen. Zaterdag, wanneer werkende mensen vrij zijn, verwacht hij een flinke toestroom. “We zullen veel mensen moeten wegsturen. Aan teveel hulp heeft niemand iets. Ik zeg tegen iedereen: als je wilt helpen geef dan bloed.”

Aan een van de tafels zitten een man en een vrouw die woensdag plotseling, op instigatie van de politie, hun huis zo’n zes blokken van het World Trade Center, moesten verlaten. Tijd om spullen mee te nemen hadden ze niet. “De kleren die ik nu al drie dagen draag is het enige wat ik heb” zegt de vrouw. Beiden zijn, gegeven de omstandigheden, behoorlijk opgewekt. “We hebben tenminste een fijne plek om te slapen” zegt de vrouw. “Fijn?” werpt de man tegen. “Die stretchers zijn zo smal dat je je niet kunt omdraaien en kraken zo hard dat iedereen er wakker van wordt.” “Dat is triviaal” meent de vrouw. Vriendschappelijk kibbelend concluderen ze samen dat de opvang uitermate vriendelijk en goed geregeld is. “Maar we willen hier niet een maand blijven.”

Enkele stratenblokken verderop worden in een historische militaire kazerne, de 69th Regiment Armory thans omgedoopt tot Family Crisis Center, mensen opgevangen die op zoek zijn naar familieleden, vrienden of collega’s. Daar kunnen ze op een vragenlijst die maar liefst negen pagina’s omvat, de meest gedetailleerde informatie over hun gelieven achterlaten. Niet alleen lengte, gewicht, kleur van huid en haar en kleding, maar ook informatie over het gebit, littekens, tatoeages, inhoud van tassen, portemonnaies en zakken in kleding kan cruciaal zijn.

De omgeving van het gebouw, op dit moment ongetwijfeld de meest verdrietige plek in New York, is bezaaid met oproepen. Er is een ‘wand van hoop’ opgesteld, maar ook op lantarenpalen, telefoonhokjes, onder ruitenwissers, op winkelruiten en gevels, zelfs op de politiehekken zijn foto’s achtergelaten van mensen die vrijwel zonder uitzondering vrolijk de camera inkijken: met een baby op schoot, in vakantiekleding, tijdens de trouwdag of onder de kerstboom. De stromende regen die de papieren langzaam kapot scheurt en de afbeeldingen vervaagt maakt deze toch al hartverscheurende aanblik nog treuriger.

©RdL
Trouw
15 september 2001