« Rob Reiner over Ghosts of MississippiCheers - de bar »

SYLVESTER STALLONE OVER COPLAND

5

feb

1998

Met Cop Land doet Sylvester Stallone de tot nu toe meest serieuze poging om een andere kant van zichzelf te laten zien dan de zwijgzame spierbonk die we nu al ruim vijftien jaar van hem kennen. In zijn rol als tragische plattelandssheriff is Stallone weliswaar net zo'n onbegrepen eenling als Rocky Balboa en John Rambo al waren, maar ditmaal houdt hij zijn hemd aan, houdt zich zo mogelijk verre van geweld en....is hij dik.

Stralend van trots zit Sylvester Stallone in het Four Seasons Hotel in Beverly Hills, Los Angeles. Hij is blij verrast door de enthousiaste reacties van de Amerikaanse pers op zijn hoofdrol in Cop Land: positieve kritieken heeft 'Sly' Stallone al in jaren niet meer gekregen. De meeste bewondering richt zich op het feit dat hij op verzoek van regisseur James Mangold (die vorig jaar debuteerde met de filmhuishit Heavy) zo'n achttien kilo aankwam voor zijn rol. Een gewaagde onderneming voor de man die niet los kan worden gezien van zijn strakgetrainde, atletische lichaam.

Hoewel Stallone onmiddellijk akkoord ging met die voorwaarde, ervaarde hij zijn opdracht dan ook als erg zwaar. "Ik dacht dat mijn lichaam slechts een instrument was voor actiefilms. Nu pas realiseerde ik me dat ik er volledig mee wordt geïdentificeerd, dat mijn lichaam zoiets is als een vingerafdruk." Aan het begin van zijn carrière was zijn lichaam bijzaak, maar er is door de jaren heen veel veranderd, meent Stallone. "Met iedere nieuwe Rocky groeide het narcisme. Het is een soort drug, ik besefte niet hoe verslavend het is." Na de eerste vijf kilo raakte hij in psychische problemen en begon zich openlijk te verontschuldigen voor zijn nieuwe uiterlijk. "Ik stapte op straat op volslagen vreemden af en zei 'ik weet wat je denkt, maar dit ben ik niet echt hoor, ik ben bezig met een film'."

De psychische en sociale gevolgen van zijn zwaardere lijf gingen nog verder. "Je gaat heel anders bewegen", zegt Stallone nu. "Niet meer als een kat, maar logger, als een stier. En je gaat ook anders denken. Ik keek bijvoorbeeld nooit meer in een spiegel. Echt, ik heb al die tijd mijn haren niet gekamd, ik deed zonder te kijken mijn handen even door mijn haar." Naar verluidt merkte zijn echtgenote Jennifer Flavin op dat hij zich thuis docieler begon te gedragen, meer zoals het personage dat hij speelt.

Vooral in zijn sociale omgeving werd hij geconfronteerd met de consequenties. "Ik moest nu mensen verbaal voor me zien te winnen, met goede manieren en interessante gesprekken, want ik maakte fysiek geen enkele indruk meer. Gewoonlijk doe ik gewoon mijn borst vooruit als ik ergens binnenkom. Nu had ik niets."
Dat hij mensen veel minder makkelijk imponeerde, merkte hij vooral tijdens de opnamen. Zal het voor een ster van zijn formaat - die gewend is de hele filmset naar zijn hand te kunnen zetten - al moeilijk genoeg zijn om in een ensemblestuk terecht te komen, zijn mollige verschijning deed er nog een schepje bovenop. "Niemand leek enig respect voor me te hebben", moppert hij achteraf laconiek. "Als ik kwam aanlopen hoorde ik mensen fluisteren fat man walking. En er was altijd wel iemand die me in het voorbijgaan stompte. Ik snap het wel, jarenlang hebben ze gedacht 'wat zou ik hem graag eens willen stompen'. En nu deden ze het."

Regisseur Mangold stond er echter op dat hij doorging totdat zijn zwaarte zichtbaar zou zijn in zijn gezicht, het lichaamsdeel dat het meest in beeld zou komen. "Hij overtuigde me ervan dat het niet om het gewicht ging. Hij zei: 'je wordt zwaarder, maar je doet daarmee afstand van je stigma, geloof me, je zult er menselijker door worden.'"

Mangold kreeg gelijk: Sylvester Stallone is in Cop Land menselijker dan hij zich in tijden heeft betoond. Hij speelt Freddy Heflin, de halfdove goeiige sheriff van een stadje even buiten New York, dat grotendeels wordt bevolkt door Newyorkse politieagenten. Freddy heeft professioneel noch privé bereikt waar hij ooit van droomde. Hij had zelf graag deel willen uitmaken van de New York Police Department, maar door zijn slechte oor kwam hij niet door de selectie. En de vrouw van wie hij al jaren houdt (Annabella Sciorra) is getrouwd met een ander.

Eenzaam en het mikpunt van spot, slijt Freddy zijn dagen met het uit elkaar halen van vechtende jochies en het regelen van het dorpse verkeer, terwijl hij met lede ogen moet aanzien hoe zijn stadse collega's zich op grote schaal schuldig maken aan corruptie (onder aanvoering van een zeer doortrapte Harvey Keitel). De enige misstap waartoe Freddy in staat is, is het kraken van een parkeermeter voor een potje flipperen. Wanneer een inspecteur van Internal Affairs (Robert De Niro) hem vraagt uit de school te klappen over de duistere politiepraktijken, krijgt Freddy het zo mogelijk nog moeilijker: hij moet kiezen tussen zijn geweten en loyaliteit aan zijn collega-agenten.

Zal het publiek van Cop Land even moeten wennen aan 'Stallone-nieuwe-stijl', volgens de hoofdrolspeler had het nog erger gekund. "Een eerdere montageversie is voor een publiek vertoond. Daarin word ik in mijn eerste scène wakker, draai me om en ga rechtop zitten. In die beweging schuift zo [zwaait met twee armen van links naar rechts] mijn buik voorbij. En ik heb geen shirt aan. Ik kan je vertellen, het publiek raakte helemaal van slag bij die scène. Mensen bleven gedurende tien minuten praten en het commentaar was niet bepaald complimenteus. In de hele zaal hoorde je 'nee, dat kan niet!' 'dit is niet om aan te zien!'. Het ging duidelijk over een grens. Ik vond het zelf een hele mooie scène maar hij is eruit gehaald, want in die tien minuten raakten we de greep op het publiek helemaal kwijt. Nu zie je me nergens in de film zonder hemd, het was té schokkend."

Dat Stallone er in al die jaren nauwelijks in is geslaagd scripts te vinden die in zijn visie recht doen aan zijn kunnen, mag opmerkelijk heten. Niet alleen kan hij met zijn fortuin met gemak de rechten op boeken kopen of de best denkbare scenarioschrijvers inhuren, ook maakte hij nou juist zelf als scenarioschrijver van Rocky zijn grote doorbraak. Misschien had de kwaliteit van dat scenario te maken met de wanhoop die hem indertijd dreef. Hij was zojuist van zijn geboorteplaats New York naar Los Angeles verhuisd, vastbesloten het in de filmwereld te gaan maken.
Maar zijn cv, die nauwelijks meer vermeldde dan een paar kleine rolletjes (waaronder in Woody Allens Bananas) en een hoofdrol in de softpornofilm A Party at Kitty and Stud's (later herdoopt als The Italian Stallion, naar Rocky's bijnaam), was weinig hoopgevend.

De legende wil dat hij na het zien van een boksgevecht tussen Muhammad Ali en nobody Chuck Wepner, het scenario voor Rocky in slechts drie dagen schreef. Dit scenario, dat hij verkocht op voorwaarde dat hij zelf de titelrol mocht spelen (en zou deelnemen in de winst), heeft uitstekende dialogen en een veelzijdige, gelaagde hoofdrol: Rocky is een kleine scharrelaar, attent, teder en verbaal begaafd. Hij uit zijn agressie in boksen, maar heeft voor het overige een afkeer van ieder geweld.
Zo hebben we Stallone daarna zelden meer gezien, ondanks het feit dat hij per direct werd beloond voor zijn onderneming: de film werd genomineerd voor tien Oscars, waaronder die voor scenario (en kreeg er uiteindelijk drie, voor beste film, regie en montage) en was wereldwijd een immense hit. Hij schreef ook de vier vervolgen en regisseerde drie ervan, maar evenaarde niet meer het oorspronkelijke deel.

Daarmee ontstond de kritiek waarmee hij sinds dat eerste succes stelselmatig onderuit is gehaald. Of het nou de zoveelste Rocky of Rambo betrof, de komedie-uitstapjes Oscar en Stop! Or My Mom Will Shoot, de ouderwetse avonturenfilms Cliffhanger en Daylight, de pyrotechnische The Specialist of de futuristische Judge Dredd, Stallone heeft bij filmcritici nooit de handen op elkaar kunnen krijgen. Niet voor niets is Stallone op zijn best in de rol van getergde underdog - zoals ook Cop Land weer bewijst - want hij heeft altijd al het gevoel gehad dat wat hij was of deed, niet werd gewaardeerd.

Als klein kind werd hij gepest om zijn hangende ogen en spraakgebrek - veroorzaakt tijdens zijn geboorte, toen de dienstdoende arts met de verlostang aan de linkerkant van zijn gezicht de zenuwen beschadigde - en om zijn magere lijf, dat hem de bijnaam 'Sylvia' opleverde. Als puber werd hij van diverse scholen gestuurd en zocht hij zijn heil in Superman-strips en dagdromen van een lijf zoals dat van bodybuilder Steve Reeves, terwijl hem als jongeman van alle kanten werd afgeraden een carrière als acteur te ambiëren.

En zelfs al heeft hij desondanks de Hollywoodtop van meest lucratieve en bestverdienende acteurs inmiddels bereikt, Stallone wordt doorgaans gezien als een zeer matige acteur die maar beter zijn mond dicht kan houden en hooguit goed is voor fysieke actie met ontbloot bovenlijf. Als we hem mogen geloven gaat dat feitelijk precies in tegen zijn persoonlijkheid. "Van nature ben ik eigenlijk heel verbaal", legt hij uit. "Maar na F.I.S.T. en Paradise Alley, waarin ik heel verbaal was maar die allebei geen succes waren, begon ik te twijfelen. En die twijfel werd nog sterker na First Blood. Daarin heb ik nauwelijks tekst en die film sloeg wél aan. Toen dacht ik 'dit is mijn lot, laat ik dan maar doen alsof ik stil ben'."

Commercieel gezien bleek dat een wijze beslissing.
De personages Rocky en Rambo, die als weinigen in de filmgeschiedenis een aanzienlijk aantal sequels hebben overleefd en keer op keer de bioscoopkassa's deden rinkelen, hebben ervoor gezorgd dat de nu 51-jarige acteur al sinds zijn dertigste miljonair is. Hij bezit drie huizen en een aanzienlijk kunstcollectie en heeft een lucratieve bijbaan met de met collega's Arnold Schwarzenegger en Bruce Willis opgerichte wereldwijde restaurantketen Planet Hollywood (die sinds vorig jaar ook een filiaal in Amsterdam heeft).

Jaloezie is naar Stallones mening dan ook de oorzaak van het feit dat ook over zijn persoonlijk leven door de jaren heen met scepsis is geschreven. Misschien, maar feit is dat Stallone zelf actief aan zijn reputatie heeft bijgedragen. Zo staat hij bij producenten en regisseurs bekend als lastig en opvliegend en heeft zijn rumoerige liefdesleven zich nadrukkelijk in de schijnwerpers afgespeeld. Na de scheiding in 1984 van zijn vrouw Sasha met wie hij tien jaar getrouwd was geweest en met wie hij twee zonen heeft (de oudste, Sage, had een rol in Rocky V), brak een periode aan waarin de roddelpers in hoog tempo werd gevoed met zijn vele liaisons met hoogblonde dames. Meest geruchtmakend was zijn kortstondige huwelijk met het Deense model Brigitte Nielsen.

Pas sinds zijn ontmoeting in 1989 met het destijds 22-jarige model Jennifer Flavin lijkt Stallone wat rust aan het thuisfront te hebben. Haar zwangerschap, vorig jaar, die precies samenviel met de periode waarin Stallone zich voorbereidde op Cop Land, ziet hij achteraf als een van de gelukkigste in zijn leven. "Zij was zo blij dat ik ook dikker werd en voor mij was het natuurlijk ook wel fijn. We ontwikkelden hele rare eetgewoonten, 's avonds in bed lagen we samen taart te eten. Ik heb me nooit tevredener gevoeld."

Inmiddels is Stallone overigens weer dagelijks in de sportzaal te vinden en is hij terug op zijn oude gewicht. Dankzij een zwaar dieet: "Eén maaltijd per dag, een bakje muesli met een proteïnedrankje. 's Avonds eventueel nog een proteïnedrankje. Het is tamelijk vreselijk", zucht hij. "Afvallen is veel moeilijker dan aankomen. Ik heb nu veel meer begrip voor al die mensen die daarmee tobben."

Met een beetje goede wil zou je Stallones rol in Cop Land kunnen beschouwen als een metafoor voor het punt in zijn carrière waar hij zich nu bevindt. Ooit begonnen met de ambitie een serieus acteur te worden, moet hij tot zijn teleurstelling vaststellen dat hij geen deel uitmaakt van het artistiek gerespecteerde deel van het Hollywood-establishment (waartoe tegenspelers De Niro en Keitel zich wel mogen rekenen).
Misschien hebben, net als bij zijn personage Freddy, zijn fysieke handicaps daarbij wel een belangrijke rol gespeeld. Zijn merkwaardige gezichtstrekken hebben in elk geval nooit in zijn voordeel gewerkt en worden steevast geridiculiseerd (Stallone-imitaties zijn geliefd onder stand-up comedians). En net als Freddy zet Stallone, juist op het moment dat niemand het meer verwacht, een stap die het beeld van hem voor altijd zou moeten veranderen.

Of Stallones levensverhaal net zo zal verlopen als dat van Freddy, valt nog te bezien. Maar net als Freddy vervult het initiatief dat hij heeft genomen Stallone met een trots die hij in geen jaren lijkt te hebben ervaren. "Ieder keer dat ik interviews doe voor een nieuwe film moet ik me verontschuldigen: 'nee hoor, ik heb persoonlijk echt niks met wreed geweld', altijd hetzelfde verhaal." Ditmaal is het anders. Sylvester Stallone hoeft nu slechts complimenten in ontvangst nemen. "Dit is iets wat ik na twintig jaar meer waardeer dan alles wat je je kunt voorstellen. Dat laat ik me niet ontnemen."

©RdL
VARA Gids
februari 1998