Rob Reiner over Ghosts of Mississippi »

KRAMER'S REALITY TOUR

20

feb

1997

Fans willen altijd alles weten over hun idolen. Daarom trekken wekelijks duizenden mensen naar Graceland om het huis en graf van wijlen Elvis Presley te bezoeken en daarom zijn er in Beverly Hills routebeschrijvingen verkrijgbaar die aangeven welke sterren in welke paleizen wonen. En daarom willen verstokte liefhebbers van Seinfeld, de inmiddels internationaal populaire komedieserie, alles weten over Jerry Seinfeld en zijn vrienden George, Elaine en Kramer.

Kenny Kramer, de man die de inspiratiebron vormde voor een van de meest geliefde personages van de serie, de chaotische Cosmo Kramer, zag daar wel brood in: "Iedereen kent inmiddels mijn naam, waarom zou ik die niet gebruiken om Seinfeld-fans op sleeptouw te nemen?" En dus organiseert hij ieder weekend Kramer's Reality Tour, een rondleiding langs de Newyorkse lokaties die in de serie als decor figureren.

De burgemeester van New York heeft het initiatief al aangeprezen als een cultureel waardevol alternatief voor de geijkte toeristentripjes door de stad, maar de toegangsprijs geeft aan dat Kramer vooral trouwe Seinfeld-kijkers aantrekt: ieder ander zal niet zo gauw ruim vijfenzestig gulden neerleggen.

Maar wie is Kenny Kramer? Om mogelijke misverstanden - en vooral teleurstellingen - te voorkomen stelt Kramer zich eerst via een korte videofilm voor aan de 28 enthousiastelingen die zich op een zaterdagochtend in een piepklein theatertje aan de westkant van Manhattan hebben verzameld. "Ik ben de echte Kramer", roept hij olijk in de camera en legt zijn relatie met de serie uit: hij was jarenlang de buurman van Larry David, die samen met Jerry Seinfeld de serie heeft bedacht. "Terwijl Jerry en Larry zaten te schrijven kwam ik regelmatig binnenvallen. Zo is het personage Cosmo Kramer ontstaan."

Wanneer iedereen een beetje is gewend aan de breedlachende Kenny Kramer die met zijn lange haar, snor en baseballpet geen enkele overeenkomst vertoont met Cosmo Kramer, komt hij in levende lijve de ruimte binnen. Hij neemt de gelegenheid ten baat het een en ander over zichzelf te vertellen, al valt er in feite niet zoveel te melden: net als Jerry Seinfeld en Larry David is hij ooit begonnen als stand-up comedian, maar veel succes - laat staan geld - leverde dat niet op. Hij heeft een tijdje in Amsterdam gewoond, waar hij vooral was gecharmeerd van soft drugs, Herman Brood en Jango Edwards.

Nee, zijn carrière is eigenlijk pas gaan lopen toen hij op het idee kwam de rondrit te organiseren: "Sindsdien ben ik ineens beroemd. Iedereen wil zien wie de echte Kramer is." Maar, benadrukt hij, de onderneming blijft klein van opzet: "Er is genoeg belangstelling om dagelijks een touringcar te vullen, maar daar begin ik niet aan. Dan wordt het een echte baan en ik moet er plezier in houden."

Dan mag eindelijk iedereen de bus in. Kenny Kramer stelt zich in het gangpad op, samen met zijn beste vriend en mede-tourleider Bobby Allen Brooks. Als twee opgewonden schooljongens wijzen ze wild om zich heen naar hun persoonlijke favoriete plekjes in het Theater District en de Upper West Side, maar vooral natuurlijk naar de plekken die voor de Seinfeld-liefhebbers van belang zijn. Zoals The Roosevelt Hospital waar vanuit een psychiatrische patiënt op George's auto sprong en de koshere banketbakkerij waar Jerry misselijk werd van de zwart-wit koekjes en na een record van veertien jaar voor het eerst moest overgeven.

De fans in de bus worden met iedere bocht enthousiaster. Een Australische naast mij blijkt alles van de serie te weten: ze kent hele dialogen tot in detail uit het hoofd, is van alle eigenaardigheden van Jerry, Kramer, George en Elaine op de hoogte en heeft alleen al bij de herinnering aan bepaalde afleveringen enorm veel plezier. Het gezelschap is vooral gespitst op de vragen die gepaard gaan met de anekdotes: "We komen nu langs Central Park. Jullie kennen natuurlijk de episode waarin Cosmo Kramer Bette Midler daar een ijsje aanbiedt. Maar welke smaak wilde Bette?" "Ananas!" roept onmiddellijk een jong stel uit New Jersey in koor.

De beide gastheren doen er alles aan om de gezellige groepssfeer te voeden en belonen ieder correct antwoord met Kramer-petjes, chocolade-mintsnoepjes of het Seinfeld-fanblad 'Nothing'. Bij een van de lokaties wordt even gestopt: Monk's Restaurant, waar de hoofdpersonages elkaar regelmatig treffen voor een cola of een frietje, heet in werkelijkheid Tom's Restaurant. Alle passagiers mogen zich onder de bekende rode neonletters met Kramer laten fotograferen en er wordt een groepskiekje gemaakt dat nog dezelfde dag op Kramers website zal worden gezet.

Maar wat is er nou zo leuk aan het bekijken van gevels van gebouwen waar zich in werkelijkheid geen enkele Seinfeld-scène heeft afgespeeld? De serie wordt immers - op de enkele buitenshots na - geheel in een studio in Los Angeles opgenomen. Het antwoord is simpel: het gaat niet om de lokaties. De lokaties vormen slechts een goede aanleiding voor alle verhalen die Kenny Kramer en zijn vriend Brooks met zichtbaar plezier achter elkaar opdissen en die alleen tot hun recht komen in de intieme sfeer van 'kenners onder elkaar'.

Uit alle anekdotes wordt duidelijk hoezeer de fictie van de serie en de werkelijkheid in elkaar overlopen. Zo blijken naast Kramer ook de andere hoofdpersonages te zijn gebaseerd op bestaande mensen: Jerry Seinfeld speelt de stand-up comedian die hij jarenlang is geweest, George is gemodelleerd naar co-auteur Larry David en Elaine is geïnspireerd op een 'platonische ex-vriendin' van Seinfeld.
Dat levert dikwijls verwarring op. Michael Richards, de acteur die Cosmo Kramer speelt, wordt met grote regelmaat uitgenodigd voor golfwedstrijden, simpelweg doordat Cosmo Kramer een golffanaat is. Maar hij kan helemaal niet golfen. Dat terwijl Kenny Kramer, wel een fervent golfer, dolgraag die uitnodigingen zou krijgen. Andersom wordt Kenny Kramer overladen met sigaren - waar hij niet van houdt - omdat Cosmo Kramer nu eenmaal sigaren rookt.

Tevens worden veel gebeurtenissen in de serie rechtstreeks gebaseerd op echte ervaringen. Zo vertelde Kenny Kramer eens aan zijn buurman Larry David hoe hij juist de relatie met zijn vriendin had beëindigd door te zeggen 'Ik vind je heel bijzonder, ik gun je veel plezier in je verdere leven, maar ik hoop dat we elkaar nooit meer zien.' Hij had daarop met veel gevoel voor drama haar huis verlaten, om even later te ontdekken dat hij iets in haar appartement had laten liggen. Deze sequentie is vrijwel letterlijk in de serie terecht gekomen.

Het mooiste voorbeeld uit de geschiedenis van Seinfeld waarin werkelijkheid en fictie geheel verstrengeld zijn geraakt, vormen de perikelen rond een beruchte Newyorkse soepverkoper. In een aflevering die in New York cultstatus heeft gekregen, gaan Jerry en Elaine naar een eettentje waar uitsluitend soep wordt geserveerd. Achter de toonbank staat de botte eigenaar die hen genadeloos afstraft wanneer ze iets te lang treuzelen bij het maken van hun keuze. Dit soepzaakje bestaat echt en in de serie blijkt niets te zijn overdreven: ook in werkelijkheid is de eigenaar - de man staat inmiddels bekend als de Soup Nazi - onwaarschijnlijk wreed tegen klanten die de tijd nemen.

"Het is eigenlijk heel simpel", zegt Kenny Kramer. "Je moet van tevoren bedenken welke soep je wilt, dan rechts voor de toonbank gaan staan, niets vragen over ingrediënten, gepast betalen en dan twee stappen naar links doen. Dit alles binnen zes seconden." Klanten die zich niet aan dit stramien houden komen in de problemen: een vriend van Kramer werd eens voor een jaar verbannen. "Na vijf maanden probeerde hij het weer eens, maar de Soup Nazi herkende hem. Hij kreeg geen soep."

Overigens loopt het soepzaakje sinds de uitzending beter dan ooit. Was de soep voor die tijd al de favoriete lunch van veel Newyorkers die er een half uur wachten voor over hadden, inmiddels staat men vijf kwartier in de rij voor een bekertje soep die als de beste van de stad wordt beschouwd.
De mensen in de bus willen dolgraag de confrontatie met de meedogenloze soepmaker aangaan, maar zijn zaak is nog niet open. De woedende blikken die hij werpt vanuit de keuken, als reactie op Kramers opgewekte gezwaai, maken duidelijk dat er maar beter kan worden doorgereden.

En zo arriveert de bus, drie uur nadat Kramer's Reality Tour is begonnen, weer bij het startpunt. Daar wordt het gezelschap, als betrof het een schoolreisje, gefêteerd op een halve vegetarische pizza en een Snickers-reep en moet er nog een liedje worden gezongen. Kenny Kramer, nog steeds stralend, schudt handen, deelt handtekeningen uit en verkoopt in hoog tempo T-shirts en petjes met zijn afbeelding erop. Zo werkt Kramer gestaag aan zijn status van beroemdheid die hij niet heeft verkregen door zijn eigen uitzonderlijke prestaties, maar zoals hij zelf zegt, "simpelweg doordat ik tegenover iemand met talent woonde." De deelnemers mogen dan voor Seinfeld gekomen zijn, het is Kenny Kramer die er aan het eind van de dag een paar fans bij heeft.

©RdL
VARA Gids
februari 1997